Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 24 / Mantra 34

40 Mantra
24/34
Devata- अग्न्यादयो देवताः Rishi- प्रजापतिर्ऋषिः Chhand- स्वराट् शक्वरी Swara- धैवतः
Mantra with Swara
सु॒प॒र्णः पा॑र्ज॒न्यऽआ॒तिर्वा॑ह॒सो दर्वि॑दा॒ ते वा॒यवे॒ बृह॒स्पत॑ये वा॒चस्पत॑ये पैङ्गरा॒जोऽल॒जऽआ॑न्तरि॒क्षः प्ल॒वो म॒द्गुर्मत्स्य॒स्ते न॑दीप॒तये॑ द्यावापृथि॒वीयः॑ कू॒र्मः॥३४॥

सु॒प॒र्ण इति॑ सुऽप॒र्णः। पा॒र्ज॒न्यः। आ॒तिः। वा॒ह॒सः। दर्वि॑देति॒ दर्वि॑ऽदा। ते। वा॒यवे॑। बृह॒स्पत॑ये। वा॒चः। पत॑ये। पै॒ङ्ग॒रा॒ज इति॑ पैङ्गऽरा॒जः। अ॒ल॒जः। आ॒न्त॒रि॒क्षः। प्ल॒वः। म॒द्गुः। मत्स्यः॑। ते। न॒दी॒प॒तय॒ऽइति॑ नदीऽप॒तये॑। द्या॒वा॒पृ॒थि॒वीयः॑। कू॒र्मः ॥३४ ॥

Mantra without Swara
सुपर्णः पार्जन्यऽआतिर्वाहसो दर्विदा ते वायवे बृहस्पतये वाचस्पतये पैङ्गराजोलजऽआन्तरिक्षः प्लवो मद्गुर्मत्स्यस्ते नदीपतये द्यावापृथिवीयः कूर्मः ॥

सुपर्ण इति सुऽपर्णः। पार्जन्यः। आतिः। वाहसः। दर्विदेति दर्विऽदा। ते। वायवे। बृहस्पतये। वाचः। पतये। पैङ्गराज इति पैङ्गऽराजः। अलजः। आन्तरिक्षः। प्लवः। मद्गुः। मत्स्यः। ते। नदीपतयऽइति नदीऽपतये। द्यावापृथिवीयः। कूर्मः॥३४॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे मनुष्यांनो, जो (सुपर्णः) (उडण्याच्या कलेत पारंगत) सुंदरपणे वरून झर्रकन खाली बुडी मारून पुन्हा झर्रकन वर जाणारा असा पक्षी आहे, तो (पार्जन्यः) मेघाप्रमाणे गुण असलेला जाणावा. जो (आतिः) आति नावाचा पक्षी, (वाहसः) अजगर सर्व आणि (दर्विदा) लाकडात वा वृक्षात छिद्र पाडणारा (कठफोडवा) सुतार पक्षी, आहे, (ते) ते सर्व पक्षी (वायवे) वायूसाठी आहेत (वा त्या देवतेचे गुण धारण करणारे आहेत) तसेच (पैङ्गराजः) पैङ्गराज नावाचा पक्षी (बृहस्पतये) विशाल पदार्थांसाठी व (वाचःपतये) वाणी (वा आपल्या दिल्या वचनाचे पालन करणार्‍यासाठी आहे, असे जाणावे. (अलजः) अलज पक्षी (अन्तरिक्षः) अंतरिक्ष देवतामय आणि (प्लवः) पाण्यावर तरंगणारा बदक पक्षी तसेच (मद्गुः) जलकाक व (मत्स्यः) मासा हे सर्व पक्षी व जलचर जीव आहेत, (ते) ते सर्व (नदीपतये) समुद्रासाठी आणि जो (कूर्मः ) कासव आहे, तो (द्यावापृथिवीयः) प्रकाश व भूमीदेवतामय जाणावा. ॥34॥
Essence
भावार्थ - जो मेघ आदी पदार्थांचे गुण धारण करणारे पशु-पक्षी आहेत, ते मनुष्यासाठी हितकर कार्यासाठी उपयोगात आणावेत ॥34॥
Subject
पुनश्‍च, त्याच विषयी -