Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 19 / Mantra 5

95 Mantra
19/5
Devata- सोमो देवता Rishi- आभूतिर्ऋषिः Chhand- निचृज्जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
ब्रह्म॑ क्ष॒त्रं प॑वते॒ तेज॑ऽइन्द्रि॒यꣳ सुर॑या॒ सोमः॑ सु॒तऽआसु॑तो॒ मदा॑य। शु॒क्रेण॑ देव दे॒वताः॑ पिपृग्धि॒ रसे॒नान्नं॒ यज॑मानाय धेहि॥५॥

ब्रह्म॑। क्ष॒त्रम्। प॒व॒ते॒। तेजः॑। इ॒न्द्रि॒यम्। सुर॑या। सोमः॑। सु॒तः। आसु॑त॒ इत्याऽसु॑तः। मदा॑य। शु॒क्रेण। दे॒व॒। दे॒वताः॑। पि॒पृ॒ग्धि॒। रसे॑न। अन्न॑म्। यज॑मानाय। धे॒हि॒ ॥५ ॥

Mantra without Swara
ब्रह्म क्षत्रम्पवते तेजऽइन्द्रियँ सुरया सोमः सुतऽआसुतो मदाय । शुक्रेण देव देवताः पिपृग्धि रसेनान्नँयजमानाय धेहि ॥

ब्रह्म। क्षत्रम्। पवते। तेजः। इन्द्रियम्। सुरया। सोमः। सुतः। आसुत इत्याऽसुतः। मदाय। शुक्रेण। देव। देवताः। पिपृग्धि। रसेन। अन्नम्। यजमानाय। धेहि॥५॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे (देव) सुखदाता विद्वान, (सोमआदी औषधींचा जो रस) (शुक्रेण) शीघ्र शुद्ध करणाऱ्या विधीद्वारा (मदाय) आनन्द देणारा होतो आणि (सुरया) निर्माणाच्या योग्यविधीद्वारा जो (सुतः) निर्मित होतो, तो (आसुतः) रोग निवारणाकरिता घेतलेला (सोमः) औषधीरस (तेजः) तीव्र प्रभावाने (इन्द्रियम्‌) मन आदी इन्द्रियांना तसेच (ब्रह्म) ब्रह्मज्ञानी कुळाला आणि (क्षत्रम्‌) न्यायकारी क्षत्रिय-कुळाला (पवते) पवित्र करतो, हे विद्वान, तुम्ही त्या (रसेन) रसाने युक्त (अन्नम्‌) अन्न (यजमानाय) धर्मात्मा व्यक्तीसाठी (धेहि) धारण करा (प्राप्त करा आणि तो रस धर्मात्माजनांना द्या) तसेच त्या रसाने (देवताः) अन्य विद्वज्जनांना (पिपृग्धि) प्रसन्न करा ॥5॥
Essence
भावार्थ - कोणाही माणसाने श्रेष्ठ रस मिश्रित अशा अन्नाशिवाय दुसरे काही खाऊ नये. तसेच प्रत्येक माणसाने आपली विद्या, शूरत्व, शक्ती आणि बुद्धी यांच्या वृद्धीसाठी महौषधीचे सेवन नेहमी करीत जावे ॥5॥
Subject
पुढील मंत्रातही तोच विषय -