Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 19 / Mantra 25

95 Mantra
19/25
Devata- सोमो देवता Rishi- हैमवर्चिर्ऋषिः Chhand- भुरिगनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
अ॒र्ध॒ऽऋ॒चैरु॒क्थाना॑ रू॒पं प॒दैरा॑प्नोति नि॒विदः॑। प्र॒ण॒वैः श॒स्त्राणा॑ रू॒पं पय॑सा॒ सोम॑ऽआप्यते॥२५॥

अ॒र्द्ध॒ऽऋ॒चैरित्य॑र्द्धऽऋ॒चैः। उ॒क्थाना॑म्। रू॒पम्। प॒दैः। आ॒प्नो॒ति॒। नि॒विद॒ इति॑ नि॒ऽविदः॑। प्र॒ण॒वैः। प्र॒न॒वैरिति॑ प्रऽन॒वैः। श॒स्त्राणा॑म्। रू॒पम्। पय॑सा। सोमः॑। आ॒प्य॒ते॒ ॥२५ ॥

Mantra without Swara
अर्धऋचौरुक्थानाँ रूपम्पदैराप्नोति निविदः । प्रणवैः शस्त्राणाँरूपम्पयसा सोम आप्यते ॥

अर्द्धऽऋचैरित्यर्द्धऽऋचैः। उक्थानाम्। रूपम्। पदैः। आप्नोति। निविद इति निऽविदः। प्रणवैः। प्रनवैरिति प्रऽनवैः। शस्त्राणाम्। रूपम्। पयसा। सोमः। आप्यते॥२५॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - जे विद्वान (अर्द्धऋचै) यांच्या अर्धभागाने (उक्थानाम्‌) कथनीय अथवा व्यक्तव्य (रूपम्‌) संपूर्ण आशय (जाणून घेतात) तसेच (पदैः) सुबन्त, तिङ्न्त पदांद्वारा (प्रथमा ते सप्तमी विभक्तीपर्यंतचे शब्दरूप, धातुरूप) आणि (प्रणवैः) ओंकाराद्वारा (शास्त्राणाम्‌) शस्त्रांचे (रूपम्‌) स्वरूप (जाणून घेतात) तसेच जो विद्वान (निविदः) जे जे पदार्थ निश्चयाने अवश्यमेव प्राप्त होणारे आहेत, त्यांना (आप्नोति) प्राप्त करतो अथवा जो विद्वान (पयसा) जलाबरोबर (सोमः) सोम औषधी चारस (आप्यते) प्राप्त करतो (पाण्यात सोम आदी औषधी कुटून त्यातील रस काढण्याचा विधी जाणतो) तोच विद्वान वेदज्ञ म्हणविला जातो. (वेदांचे अध्ययन करणाऱ्याने अर्ध्या मंत्राने पूर्ण आशय जाणून घेण्याची कला अवगत करावी. शब्दाने शस्त्रांचे प्रभावी रूप ओळखले पाहिजे आणि सोमरस तयार करण्याची रीत जाणली पाहिजे) ॥25॥
Essence
भावार्थ - जे लोक वेदज्ञ विद्वानाजवळ बसून, त्यापासून वेद शिकून शब्द, वाक्य, मंत्र, विभाग आदीचे ज्ञान प्राप्त करतात आणि विद्वाज्जन शब्द आणि अर्थाचा संबंध ज्याप्रकारे करतात, त्याप्रकारे शब्दार्थ विद्या शिकलेले असतात, तेच लोक अध्यापक होण्यास पात्र आहेत, असे जाणावे. ॥25॥
Subject
अध्यापक कसे असावेत, यावषियी -