Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 73

77 Mantra
18/73
Devata- अग्निर्देवता Rishi- कुत्स ऋषिः Chhand- आर्षी त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
पृ॒ष्टो दिा॒व पृ॒ष्टोऽअ॒ग्निः पृ॑थि॒व्यां पृ॒ष्टो विश्वा॒ऽओष॑धी॒रावि॑वेश। वै॒श्वा॒न॒रः सह॑सा पृ॒ष्टोऽअ॒ग्निः स नो॒ दिवा॒ स रि॒षस्पा॑तु॒ नक्त॑म्॥७३॥

पृ॒ष्टः। दि॒वि। पृ॒ष्टः। अ॒ग्निः। पृ॒थि॒व्याम्। पृ॒ष्टः। विश्वाः॑। ओष॑धीः। आ। वि॒वे॒श॒। वै॒श्वा॒न॒रः। सह॑सा। पृ॒ष्टः। अ॒ग्निः। सः। नः॒। दिवा॑। सः। रि॒षः। पा॒तु॒। नक्त॑म् ॥७३ ॥

Mantra without Swara
पृष्टो दिवि पृष्टोऽअग्निः पृथिव्याम्पृष्टो विश्वा ओषधीरा विवेश । वैश्वानरः सहसा पृष्टो अग्निः स नो दिवा स रिषस्पातु नक्तम् ॥

पृष्टः। दिवि। पृष्टः। अग्निः। पृथिव्याम्। पृष्टः। विश्वाः। ओषधीः। आ। विवेश। वैश्वानरः। सहसा। पृष्टः। अग्निः। सः। नः। दिवा। सः। रिषः। पातु। नक्तम्॥७३॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - (प्रजाजनांची कामना) हे सेनापती, ज्याप्रमाणे (दिवि) प्रकाशस्वरूप सूर्य (पृष्ट:) ज्ञातव्य (अग्नि:) अग्नीमध्ये आणि (पृष्ट:) ज्ञातव्य पावकामधे आपल्या (सहसा) शक्ती (प्रकाश, उष्णता आदीं) बलाने (वैश्वातर:) विश्वात प्रकाशमान होत आहे, तसेच (पृष्ट:) ज्ञातव्य (अग्नि:) विद्युतरूप अग्नी (विश्वा:) समस्त (ओषधी:) औषधीमधे (आ विवेश) प्रविष्ट झालेला आहे (सूर्य, अग्नी आणि विद्युत, सर्व वस्तूमधे शक्ती वा ऊर्जारुपाने व्याप्त आहेत) (स:) तो अग्नी आम्हा प्रजाजनांचे (दिवा) दिवसा आणि (स:) तो अग्नी (वक्तम्) रात्रीच्या वेळी रक्षण करतो, तद्वत हे सेनापती, आपण (न:) आम्हा प्रजाजनांचे (रिष:) हिंसक लोकांकडून सदा (पातु) रक्षण करा ॥73॥
Essence
भावार्थ - जे लोक आकाशस्य सूर्यापासून आणि पृथ्वीपासून मिळणार्‍या शक्तीचा तसेच सर्व पदार्थात व्यापक असणार्‍या विद्युत अग्नीचा विद्वानांकडून (वा वैज्ञानिकांकडून) शोध लावतात. (सूर्य, भूमी आणि विद्युत यांपासून मिळणार्‍या ऊर्जेपासून लाभ घेतात) त्यांना शत्रूपासून धोका नसतो. ते सदा निर्भय राहतात ॥73॥
Subject
पुढील मंत्रात तोच विषय -