Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 48

77 Mantra
18/48
Devata- बृहस्पतिर्देवता Rishi- शुनःशेप ऋषिः Chhand- भुरिगार्ष्युनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
रुचं॑ नो धेहि ब्राह्म॒णेषु॒ रुच॒ꣳ राज॑सु नस्कृधि। रुचं॒ विश्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुच॑म्॥४८॥

रुच॑म्। नः॒। धे॒हि॒। ब्रा॒ह्म॒णेषु॑। रुच॑म्। राज॒स्विति॒ राज॑ऽसु। नः॒। कृ॒धि॒। रुच॑म्। विश्ये॑षु। शू॒द्रेषु॑। मयि॑। धे॒हि॒। रु॒चा। रुच॑म् ॥४८ ॥

Mantra without Swara
रुचन्नो धेहि ब्राह्मणेषु रुचँ राजसु नस्कृधि । रुचँविश्येषु शूद्रेषु मयि धेहि रुचा रुचम् ॥

रुचम्। नः। धेहि। ब्राह्मणेषु। रुचम्। राजस्विति राजऽसु। नः। कृधि। रुचम्। विश्येषु। शूद्रेषु। मयि। धेहि। रुचा। रुचम्॥४८॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे जगदीश्वर अथवा हे विद्वान, आपण (न:) आमच्या समाजातील (ब्राह्मणेषु) ब्रह्मावेत्ता विद्वज्जनांमधे (रुचा) प्रेमभावनेने (रुचम्) प्रेमभाव (धेहि) धारण (वा उत्पन्न) करा (ब्रह्मेवत्ता विद्वानांनी एकमेकांशी प्रेमाने वर्त्तीने) (न) आमच्या समाजातील) (राजसु) राजपत्र क्षत्रिय यांमधे (एकमेकाविषयी) (रुचम्) प्रीतीभाव ( कृधि) निर्माण करा. (विश्येषु) प्रजेतील (समाजातील) वैश्यजनांमधे तसेच (शूद्रेषु) शूद्रजनांमधे (रुचम्) प्रेमभाव (उत्पन्न करा) आणि (मथि) (मी एक तुमचा उपासक असून) माझ्या हृदयात (सचम्) (सर्वांविषयी) (रुचम्) प्रेमभाव (धेहि) उत्पन्न करा ।48॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात श्लेष अलंकार आहे ज्याप्रमाणे परमेश्वर पक्षपातविरहित हित होऊन ब्राह्मण आदी सर्व वर्णावर समभावनेने प्रीती करतो, तद्वत विद्वज्जनांनीदेखील आपसात एकमेकाविषयी प्रीतिभावना असू द्यावी. जी जी माणसें ईश्वराच्या गुण, कर्म आणि स्वभावाच्या विपरीत आचरण करतात, ती सर्व माणसे नीच असून तिरस्करणीय असतात ॥48॥
Subject
पुढील मंत्रात तोच विषयी प्रतिपादित आहे -