Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 18 / Mantra 40

77 Mantra
18/40
Devata- चन्द्रमा देवता Rishi- देवा ऋषयः Chhand- निचृदार्षी जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
सु॒षु॒म्णः सूर्य॑रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्यप्स॒रसो॑ भे॒कुर॑यो॒ नाम॑। स न॑ऽइ॒दं ब्रह्म॑ क्ष॒त्रं पा॑तु॒ तस्मै॑ स्वाहा॒ वाट् ताभ्यः॒ स्वाहा॑॥४०॥

सु॒षु॒म्णः। सु॒सु॒म्न इति॑ सुऽसु॒म्नः। सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑ऽरश्मिः। च॒न्द्रमाः॑। ग॒न्ध॒र्वः। तस्य॑। नक्ष॑त्राणि। अ॒प्स॒रसः॑। भे॒कुर॑यः। नाम॑। सः। नः॒। इ॒दम्। ब्रह्म॑। क्ष॒त्रम्। पा॒तु॒। तस्मै॑। स्वाहा॑। वाट्। ताभ्यः॑। स्वाहा॑ ॥४० ॥

Mantra without Swara
सुषुम्णः सूर्यरश्मिश्चन्द्रमा गन्धर्वस्तस्य नक्षत्राण्यप्सरसो भेकुरयो नाम । स नऽइदम्ब्रह्म क्षत्रम्पातु तस्मै स्वाहा वाट्ताभ्यः स्वाहा ॥

सुषुम्णः। सुसुम्न इति सुऽसुम्नः। सूर्यरश्मिरिति सूर्यऽरश्मिः। चन्द्रमाः। गन्धर्वः। तस्य। नक्षत्राणि। अप्सरसः। भेकुरयः। नाम। सः। नः। इदम्। ब्रह्म। क्षत्रम्। पातु। तस्मै। स्वाहा। वाट्। ताभ्यः। स्वाहा॥४०॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे मनुष्यानो, (सूर्यरश्मि:) सूर्याची किरणें घेणारा (सुषुम्ण:) उत्तम आनंद देणारा आणि (गन्धर्व:) सूर्यकिरणें धारण करणारा तो (चन्द्रमा:) सर्वांना आनंद देणारा चन्द्रलोक आहे, (तस्य) त्याचे जे (नक्षत्राणि) अश्विनी आदीनक्षत्र आणि (अप्सरस:) आकाशस्थ किरणे (भेकुरय:) प्रकाश देणारी म्हणून (नाम) प्रसिद्ध आहेत, त्या चंद्राच्या अप्सरा आहेत (स:) तो चंद्र (न:) आम्हाकरिता (सामान्य जनांकरिता) तसेच (इदम्) या (ब्रह्म) अध्यापन करणार्‍या ब्राह्मणाचे आणि (क्षत्रम्) दुष्टांचा नाश करणार्‍या क्षत्रियवंशाचे (पातु) रक्षण करो (तस्मै) अशा त्या सुखदायक चंद्रासाठी (वाट्) आपापली उत्तम कर्तव्यें पूर्ण करीत आणि (स्वाहा) उत्तम क्रिया करीत तुम्ही (इतरजनांनीदेखील) (ताभ्य:) त्या चंद्रकिरणांविषयी (स्वाहा) उत्तम (प्रयोग, उपयोग लाभ घेणे) आदी कार्ये पूर्ण केली पाहिजेत ॥40॥
Essence
भावार्थ - मनुष्यांनी चंद्र आदी लोकांविषयी ज्ञान मिळवून त्या विद्येपासून सुख प्राप्त केले पाहिजे ॥40॥
Subject
मनुष्यांनी चन्द्र आदी लोकांपासून कोणते लाभ घ्यावेत, याविषयी-