Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 15 / Mantra 59

65 Mantra
15/59
Devata- इन्द्राग्नी देवते Rishi- परमेष्ठी ऋषिः Chhand- विराडनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
लो॒कं पृ॑ण छि॒द्रं पृ॒णाथो॑ सीद ध्रु॒वा त्वम्। इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन् योना॑वसीषदन्॥५९॥

लो॒कम्। पृ॒ण॒। छि॒द्रम्। पृ॒ण॒। अथो॒ इत्यथो॑। सी॒द॒। ध्रु॒वा। त्वम्। इ॒न्द्रा॒ग्नी इती॑न्द्रा॒ग्नी। त्वा॒। बृह॒स्पतिः॑। अ॒स्मिन्। योनौ॑। अ॒सी॒ष॒द॒न्। अ॒सी॒स॒द॒न्नित्य॑सीसदन् ॥५९ ॥

Mantra without Swara
लोकम्पृण छिद्रम्पृणाथो सीद धु्रवा त्वम् । इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिरस्मिन्योनावसीषदन् ॥

लोकम्। पृण। छिद्रम्। पृण। अथो इत्यथो। सीद। ध्रुवा। त्वम्। इन्द्राग्नी इतीन्द्राग्नी। त्वा। बृहस्पतिः। अस्मिन्। योनौ। असीषदन्। असीसदन्नित्यसीसदन्॥५९॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे स्त्री (गृहपत्नी), (व्यम्) तू या (लोकम्) लोकाला आणि परलोकाला (घराला आणि गाव किंवा समाजाला) (पृण) सुखाने परिपूर्ण कर. (छिद्रम्) आपल्या (स्वभावात वा वागण्यात जी) न्यूनता असेल, ती (पृण) पूर्ण कर (दूर कर) आणि या गृहाश्रमात (ध्रुवा) निर्भय व निश्चल (सीद) राहून सुखी रहा. यानंतर (इन्द्राग्नी) श्रेष्ठ धनवान मनुष्याने तथा ज्ञानी मनुष्यांनी तसेच (बृहस्पति:) अध्यापकांनी (त्वा) तुला (अस्मिन्) या (योनौ) गृहाश्रमात (असीषदन्) स्थिर करावे (समाजातील धनी, ज्ञानी व शिक्षक व्यक्तींनी गृहिणींना गृहाश्रमातील कर्तव्ये सांगावीत व या आश्रमाविषयी प्रेम वाढवावे) ॥59॥
Essence
भावार्थ - विवेकी कुशल गृहिणीचे कर्तव्य आहे की तिने घरासाठी आवश्यक ती सर्व साधनें प्राप्त करावीत आणि सर्व गृहकार्य पूर्ण करावेत. तसेच ज्यायोगे विदुषी स्त्रिया आणि विद्वान पुरुष यांना गृहाश्रमातील कर्तव्यांविषयी प्रीती निर्माण होईल, असाच उपदेश त्या सर्वांना सदैव करावा. ॥59॥
Subject
पुढील मंत्रातही तोच विषय (पति-पत्नी कर्तव्य) आहे -