Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 15 / Mantra 34

65 Mantra
15/34
Devata- अग्निर्देवता Rishi- परमेष्ठी ऋषिः Chhand- आर्ष्युष्णिक् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
स दु॑द्रव॒त् स्वाहुतः स दु॑द्रव॒त् स्वाहुतः। सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञः सु॒शमी॒ वसू॑नां दे॒वꣳराधो॒ जना॑नाम्॥३४॥

सः। दु॒द्र॒व॒त्। स्वा᳖हुत॒ इति॒ सुऽआ॑हुतः। सः। दु॒द्र॒व॒त्। स्वा᳖हुत॒ इति॒ सुऽआ॑हुतः। सु॒ब्र॒ह्मेति॑ सु॒ऽब्रह्मा॑। य॒ज्ञः। सु॒शमीति॑ सु॒ऽशमी॑। वसू॑नाम्। दे॒वम्। राधः॑। जना॑नाम् ॥३४ ॥

Mantra without Swara
स दुद्रवत्स्वाहुतः स दुद्रवत्स्वाहुतः । सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवँ राधो जनानाम् ॥

सः। दुद्रवत्। स्वाहुत इति सुऽआहुतः। सः। दुद्रवत्। स्वाहुत इति सुऽआहुतः। सुब्रह्मेति सुऽब्रह्मा। यज्ञः। सुशमीति सुऽशमी। वसूनाम्। देवम्। राधः। जनानाम्॥३४॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे मनुष्यानो, (स:) तो अग्नी (स्वाहुत:) प्रेमाने निमंत्रित केलेल्या मित्राप्रमाणे (दुद्रवत्) येतो (वीज तुमच्या आवश्यकतेप्रमाणे येते) तसे (स:) तो विद्युतरुप अग्नी (स्वाहुत:) सम्मानाने बोलावलेल्या विद्वानाप्रमाणे (दुद्रवत्) जातो (तुमचे कार्य पूर्ण झाल्यानंतर तुम्ही त्यास बंद करू शकता) (सुब्रह्मा) चार वेदांच्या उत्तम विद्वानाप्रमाणे (यज्ञ:) संगती करण्यासाठी पात्र आणि (सुशमी) शांत स्वभावाच्या मनुष्याप्रमाणे आदरणीय आहे, तसेच जो अग्नी (वसूनाम्) पृथ्वी आदी वसूंचा (जनानाम्) माणसांचा (देवम्) इच्छित (राध:) धन आहे (सर्व जण अग्नी आणि विद्युत शक्ती यांची इच्छा करतात) त्या अग्नीला तुम्ही लोक जाणून घ्या ॥34॥
Essence
भावार्थ - या मंत्रात वाचकलुप्तोपमा अलंकार आहे. जी शक्ती स्वत: वेगवती असून अन्य पदार्थांना गती देते, शांती देते, पृथिव्यादी पदार्थांना (सूर्यरुपाने वा प्रकाशरुपाने) प्रकाशित करते, त्या (सूर्य, विद्युत आदी रुपातील) अग्नीचा उपयोग अधिकाधिक उपयोक करू नये? ॥34॥
Subject
पुनश्च, तो अग्नी कसा आहे, याविषयी -