Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 15 / Mantra 28

65 Mantra
15/28
Devata- अग्निर्देवता Rishi- परमेष्ठी ऋषिः Chhand- विराडार्षी जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
त्वाम॑ग्ने॒ऽअङ्गि॑रसो॒ गुहा॑ हि॒तमन्व॑विन्दञ्छिश्रिया॒णं वने॑वने। स जा॑यसे म॒थ्यमा॑नः॒ सहो॑ म॒हत् त्वामा॑हुः॒ सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः॥२८॥

त्वाम्। अ॒ग्ने॒। अङ्गि॑रसः। गुहा॑। हि॒तम्। अनु॑। अ॒वि॒न्द॒न्। शि॒श्रि॒या॒णम्। व॑नेवन॒ इति॒ वने॑ऽवने। सः। जा॒य॒से॒। म॒थ्यमा॑नः। सहः॑। म॒हत्। त्वाम्। आ॒हुः॒। सह॑सः। पु॒त्रम्। अ॒ङ्गि॒रः॒ ॥२८ ॥

Mantra without Swara
त्वामग्नेऽअङ्गिरसो गुहा हितमन्वविन्दञ्छिश्रियाणँवनेवने । स जायसे मथ्यमानः सहो महत्त्वामाहुः सहसस्पुत्रमङ्गिरः ॥

त्वाम्। अग्ने। अङ्गिरसः। गुहा। हितम्। अनु। अविन्दन्। शिश्रियाणम्। वनेवन इति वनेऽवने। सः। जायसे। मथ्यमानः। सहः। महत्। त्वाम्। आहुः। सहसः। पुत्रम्। अङ्गिरः॥२८॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे (अड्गिर:) प्राणप्रिय (अग्ने) विद्वान, ज्याप्रमाणे (स:) तो अग्नी (मथ्यमान:) मंथन अथवा घर्षण करून प्रकट होतो, त्याप्रमाणे आपण (शिष्याच्या बुद्धीत) ज्ञानाद्वारे (जायसे) प्रकट होता (प्रयत्न करून शिष्याला ज्ञानाने संपन्न करता) या अग्नीला (महत्) महान (सह:) बलशाली (म्हणतात). (सहस:) शक्तिशाली वायूद्वारे (पुत्रम्) उत्पन्न पुत्राप्रमाणे असलेल्या (त्वाम्) त्या अग्नीला (वनेवने) सूर्याच्या प्रत्येक किरणांमधे अथवा पदार्थांमधे (शिश्रियाणम्) राहणारा आणि (गुहा बुद्धीसाठी (हितम्) हितकारी (आहु:) म्हणतात. (अड्गिरस:) विद्वज्जन त्या अग्नीला (अन्वविन्दन्) प्राप्त करतात (त्याविषयी अधिक शोध करतात) (हे ज्ञानार्थी शिष्या) मी (त्वाम्) तुला त्या अग्नीचे ज्ञान करून देत आहे. ॥28॥
Essence
भावार्थ - अग्नी दोन प्रकारचा असतो. एक मानस अग्नी आणि दुसरा बाह्य अग्नी यापैकी आभ्यंतर अग्नीचे युक्त आहार-विहाराद्वारे सेवन करावे आणि विद्वज्जन ज्याप्रमाणे बाह्य अग्नीचे सेवन करतात, इतर लोकांनी त्याप्रमाणे अग्नीचे सेवन करावे ॥28॥
Subject
पुन्हा तोच विषय पुढील मंत्रात वर्णित आहे -