Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 86

117 Mantra
12/86
Devata- वैद्यो देवता Rishi- भिषगृषिः Chhand- निचृदनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
यस्यौ॑षधीः प्र॒सर्प॒थाङ्ग॑मङ्गं॒ परु॑ष्परुः। ततो॒ यक्ष्मं॒ विबा॑धध्वऽउ॒ग्रो म॑ध्यम॒शीरि॑व॥८६॥

यस्य॑। ओष॑धीः। प्र॒सर्प॒थेति॑ प्र॒ऽसर्प॑थ। अङ्ग॑मङ्ग॒मित्यङ्ग॑म्ऽअङ्गम्। प॑रुष्परुः। परुः॑परु॒रिति॒ परुः॑ऽपरुः। ततः॑। यक्ष्म॑म्। वि। बा॒ध॒ध्वे॒। उ॒ग्रः। म॒ध्य॒म॒शीरि॒वेति॑ मध्यम॒शीःऽइ॑व ॥८६ ॥

Mantra without Swara
यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गम्ङ्गम्परुष्परुः । ततो यक्ष्मँ वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव ॥

यस्य। ओषधीः। प्रसर्पथेति प्रऽसर्पथ। अङ्गमङ्गमित्यङ्गम्ऽअङ्गम्। परुष्परुः। परुःपरुरिति परुःऽपरुः। ततः। यक्ष्मम्। वि। बाधध्वे। उग्रः। मध्यमशीरिवेति मध्यमशीःऽइव॥८६॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे मनुष्यांनो, (वस्य) ज्या रोगाचे वैशिष्ट्य आहे की (अड्गमड्गम्‌) शरीरातील सर्व अवयवांवर आणि (पुरुषारु:) प्रत्येक मर्मस्थानी आक्रमण करतो, त्या (उग्र) अतीव भयानक (मध्यमशीरिव) शरीरामध्ये मर्मस्थानीं लपलेल्या (यक्षम्‌) क्षयरोगाचा (विबाधस्व) विशेष रुपाने विनाश करा (तत:) त्यासाठी (औषधी:) औषधी (प्रसर्पथ) प्राप्त करा आणि त्यांचा उपयोग करा ॥86॥
Essence
भावार्थ - जी माणसें वैद्यशास्त्राप्रमाणे औषधी सेवन करतात, ती शरीरातील सर्व अवयवांत दडलेल्या रोगांचा बाहेर काढून नष्ट करतात आणि अशाप्रकारे आनंदी राहतात ॥86॥
Subject
उचित पद्धतीने आणि योग्य प्रमाणात घेतल्यास औषधी रोग नष्ट करतात, याविषयी पुढील मंत्रात कथन केले आहे -