Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 108

117 Mantra
12/108
Devata- अग्निर्देवता Rishi- पावकाग्निर्ऋषिः Chhand- निचृत् पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
ऊर्जो॑ नपाज्जातवेदः सुश॒स्तिभि॒र्मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः। त्वेऽइषः॒ संद॑धु॒र्भूरि॑वर्पसश्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः॥१०८॥

ऊर्जः॑। न॒पा॒त्। जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जातऽवेदः। सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्तिऽभिः॑। मन्द॑स्व। धी॒तिभि॒रिति॑ धी॒तिऽभिः॑। हि॒तः। त्वेऽइति॒ त्वे। इषः॑। सम्। द॒धुः॒। भूरि॑वर्पस॒ इति भूरि॑ऽवर्पसः। चि॒त्रोत॑य॒ इति॑ चि॒त्रऽऊ॑तयः। वा॒मजा॑ता॒ इति॑ वा॒मऽजा॑ताः ॥१०८ ॥

Mantra without Swara
ऊर्जा नपाज्जातवेदः सुशस्तिभिर्मन्दस्व धीतिभिर्हितः । त्वेऽइषः सन्दधुर्भूरिवर्पसश्चित्रोतयो वामजाताः ॥

ऊर्जः। नपात्। जातवेद इति जातऽवेदः। सुशस्तिभिरिति सुशस्तिऽभिः। मन्दस्व। धीतिभिरिति धीतिऽभिः। हितः। त्वेऽइति त्वे। इषः। सम्। दधुः। भूरिवर्पस इति भूरिऽवर्पसः। चित्रोतय इति चित्रऽऊतयः। वामजाता इति वामऽजाताः॥१०८॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ - हे (जातवेद:) बुद्धिमान आणि धनवान पुत्र, (भूरिवर्पस:) अतिप्रशंसनीय रुपवती (चित्रोतय:) आणि अति अद्भुत श्रेष्ठकर्म व आचरण करणाऱ्या (वामजाता:) कीर्तीमान वंशात उत्पन्न, विद्याप्रिय, अध्यापिका, माता आदी स्त्रिया (त्वे) तुझ्यासाठी (इष:) उत्तम अन्न (संदधु:) तयार करतात आणि तुला खाऊ घालतात. त्यामुळे तू देखील (सुशस्तीभि:) आपल्या प्रशंसनीय आचरणाद्वारा (त्यांना आनंदित कर) (धीतिभि:) अंगुली-संकेताद्वारे बोलावल्यानंतर तू जा (त्यांच्या आज्ञेचे पालन कर) (ऊर्ज:) (नपात्‌) धर्मानुकूल आचरण करीत सर्वांचे हित करीत तू सदा (भन्दस्व) आनंदात रहा ॥108॥
Essence
भावार्थ - ज्या बालक-बालिकांचे माता-पिता विद्याप्रिय विद्वान असातात, ते सदा सुखी राहतात तसेच ज्या आई-वडिलांची मुलें विद्या प्राप्त करून ब्रह्मचर्य पालनाद्वारे शारीरिक व आत्मिक शक्तीची वृद्धीकरून धर्माप्रमाणे आचरण करतात, ते आईवडील सदा सुखी राहतात ॥108॥
Subject
माता-पिता आणि पुत्र कसे असावेत, याविषयी पुढील मंत्रात सांगितले आहे -