Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

Yajurveda Adhyay 11 / Mantra 53

83 Mantra
11/53
Devata- मित्रो देवता Rishi- सिन्धुद्वीप ऋषिः Chhand- उपरिष्टाद् बृहती Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
मि॒त्रः स॒ꣳसृज्य॑ पृथि॒वीं भूमिं॑ च॒ ज्योति॑षा स॒ह। सुजा॑तं जा॒तवे॑दसमय॒क्ष्माय॑ त्वा॒ सꣳसृ॑जामि प्र॒जाभ्यः॑॥५३॥

मि॒त्रः। स॒ꣳसृज्येति॑ स॒म्ऽसृज्य॑। पृ॒थि॒वीम्। भूमि॑म्। च॒। ज्योति॑षा। स॒ह। सुजा॑त॒मिति॒ सुऽजा॑तम्। जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒तऽवे॑दसम्। अ॒य॒क्ष्माय॑। त्वा॒। सम्। सृ॒जा॒मि॒। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र॒ऽजाभ्यः॑ ॥५३ ॥

Mantra without Swara
मित्रः सँसृज्य पृथिवीम्भूमिञ्च ज्योतिषा सह । सुजातञ्जातवेदसमयक्ष्माय त्वा सँ सृजामि प्रजाभ्यः ॥

मित्रः। सꣳसृज्येति सम्ऽसृज्य। पृथिवीम्। भूमिम्। च। ज्योतिषा। सह। सुजातमिति सुऽजातम्। जातवेदसमिति जातऽवेदसम्। अयक्ष्माय। त्वा। सम्। सृजामि। प्रजाभ्य इति प्रऽजाभ्यः॥५३॥

Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Yajurveda Bhashya (Pt. Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
शब्दार्थ -(पत्नी म्हणत आहे) हे पति, आपण (मित्र:) सर्वांचे मित्र होऊन (प्रजाभ्य:) पालनीय संतानांच्या (अयक्ष्याय) आरोग्यासाठी (ज्योतिषा) विद्या आणि न्यायाचे ज्ञान संपादित त्या ज्ञाना (सह) द्वारे (पृथिवीम्) अंतरिक्षाशी (च) आणि (भूमिं) पृथ्वीशी (संसृज्य) संबंध स्थापित करून मला सुख देत आहात. (सुनातम्) सुप्रसिद्ध कीर्तिमान आणि (जातवेदसम्) वेदांचे ज्ञाता अशा (त्वा) आपणास मी (संसृजामि) आधिक कीर्तिमान करते (आपण आकाश व पृथ्वीच्या ज्ञानामुळे प्रसिद्ध झालेले आहात. मी आपला गुणानुवाद करते) ॥53॥
Essence
भावार्थ - पति-पत्नीचे कर्तव्य आहे की श्रेष्ठ गुणवान विद्वज्जनांचा संग करावा आणि शुद्ध आचरण करीत शरीर व आत्म्याच्या आरोग्य प्राप्त करून श्रेष्ठ संतानांना उत्पन्न करा. ॥53॥
Subject
पुढील मंत्रातही तोच विषय कथित आहे -