Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 41

117 Mantra
12/41
Devata- अग्निर्देवता Rishi- विरूप ऋषिः Chhand- निचृद गायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
स॒ह र॒य्या निव॑र्त्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धा॑रया। वि॒श्वप्स्न्या॑ वि॒श्वत॒स्परि॑॥४१॥

स॒ह। र॒य्या। नि। व॒र्त्त॒स्व॒। अग्ने॑। पिन्व॑स्व। धा॑रया। वि॒श्वप्स्न्येति॑ वि॒श्वऽप्स्न्या॑। वि॒श्वतः॑। परि॑ ॥४१ ॥

Mantra without Swara
सह रय्या नि वर्तस्वाग्ने पिन्वस्व धारया । विश्वप्स्न्या विश्वतस्परि ॥

सह। रय्या। नि। वर्त्तस्व। अग्ने। पिन्वस्व। धारया। विश्वप्स्न्येति विश्वऽप्स्न्या। विश्वतः। परि॥४१॥

Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

संस्कृत
Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit - संस्कृत
Meaning
(सह) (रय्या) श्रीप्रापिकया (नि) (वर्त्तस्व) (अग्ने) विद्वन् (पिन्वस्व) सेवस्व (धारया) सुसंस्कृतया वाचा (विश्वप्स्त्या) विश्वान्=सर्वान् भोगान् यया प्साति तया (विश्वतः) सर्वस्य जगतः (परि) मध्ये ॥। ४१ ।।
Essence
विद्वद्भिर्मनुष्यैरस्मिन् जगति सुबुद्ध्या पुरुषार्थेन श्रीमन्तो भूत्वाऽन्येऽपि धनवन्तः संपादनीयाः ।। १२। ४१।।
Subject
विद्वद्भिः कथं वर्तितव्यमित्याह ॥
Meaning of Anvay
हे अग्ने ! त्वं विश्वप्स्न्या रय्या धारया सह विश्वतस्परि निवर्त्तस्वास्मान् पिन्वस्व च ।। ४१ ।।
सपदार्थान्वयः -- हे अग्ने विद्वन् ! त्वं विश्वप्स्न्या विश्वान्=सर्वान् भोगान् यया प्साति तया, रय्या श्रीप्रापिकया धारया सुसंस्कृतया वाचा सह विश्वतः सर्वस्य जगतः परि मध्ये नि+वर्त्तस्व, अस्मान् पिन्वस्व सेवस्व च ।। १२। ४१।।

[हे अग्ने ! त्वं......रय्या धारया सह विश्वतस्परि निवर्त्तस्व]
Meaning of Essence
धारया=सुबुद्ध्या ।
Special
वत्सप्रीः। अग्निः=विद्वान्॥ निचृद्गायत्री । षड्जः ।।