Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

Yajurveda Adhyay 12 / Mantra 115

117 Mantra
12/115
Devata- अग्निर्देवता Rishi- वत्सार ऋषिः Chhand- निचृदगायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
आ ते॑ व॒त्सो मनो॑ यमत् पर॒माच्चि॑त् स॒धस्था॑त्। अग्ने॒ त्वाङ्का॑मया गि॒रा॥११५॥

आ। ते॒। व॒त्सः। मनः॑। य॒म॒त्। प॒र॒मात्। चि॒त्। स॒धस्था॒दिति॑ स॒धऽस्था॑त्। अग्ने॑। त्वाङ्का॑म॒येति॒ त्वाम्ऽका॑मया। गि॒रा ॥११५ ॥

Mantra without Swara
आ ते वत्सो मनो यमत्परमाच्चित्सधस्थात् । अग्ने त्वाङ्कामया गिरा ॥

आ। ते। वत्सः। मनः। यमत्। परमात्। चित्। सधस्थादिति सधऽस्थात्। अग्ने। त्वाङ्कामयेति त्वाम्ऽकामया। गिरा॥११५॥

Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

संस्कृत
Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit - संस्कृत
Meaning
(आ) (ते) तव (वत्सः) (मनः) चित्तम् (यमत्) उपरमेत (परमात्) उत्कृष्टात् (चित्) अपि (सधस्थात्) समानस्थानात् (अग्ने) विद्वन् (त्वाङ्कामया) यथा त्वां कामयते तथा। अत्र द्वितीयैकवचनस्यालुक् (गिरा) ।। ११५।।
Essence
मनुष्यैः सदैव मनः स्ववशं विधेयं, वाणी च।। १२। ११५।।
Subject
मनुष्याः किं किं वशीकृत्यानन्दं प्राप्नुवन्त्वित्याह।।
Meaning of Anvay
हे अग्ने सोम ! विद्वंस्त्वाङ्कामया गिरा परमात्सधस्याच्चिद्वत्सो गोरिवायमत्स त्वं मुक्तिं कथन्नाप्नुयाः।। ११५।।
सपदार्थान्वयः-- हे अग्ने=सोम विद्वन् ! त्वाङ्कामया यया त्वां कामयते तया, गिरा [ते] तव [मनः] चित्तं परमात् उत्कृष्टात् सधस्थात् समानस्थानात् चित् अपि वत्सो गौरिव आ+यमत् उपरमेत्, स त्वं मुक्तिं कथन्नाऽऽप्नुयाः?
[हे अग्ने! =विद्वन्! त्वां कामया गिरा [मनः].... चित्......आरमेत्]
Meaning of Essence
गिरा=वाण्या॥
Special
वत्सारः। अग्निः=विद्वान्। निचृद्गायत्री। षड्जः।।