Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

Yajurveda Adhyay 10 / Mantra 26

34 Mantra
10/26
Chanting
Devata- वरुणो देवता Rishi- शुनःशेप ऋषिः Chhand- भूरिक अनुष्टुप्, Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
स्यो॒नासि॑ सु॒षदा॑सि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि। स्यो॒नामासी॑द सु॒षदा॒मासी॑द क्ष॒त्रस्य॒ योनि॒मासी॑द॥२६॥

स्यो॒ना। अ॒सि॒। सु॒षदा॑। सु॒सदेति॑ सु॒ऽसदा॑। अ॒सि॒। क्ष॒त्रस्य॑। योनिः॑। अ॒सि॒। स्यो॒नाम्। आ। सी॒द॒। सु॒षदा॑म्। सु॒सदा॒मिति॑ सु॒ऽसदा॑म्। आ। सी॒द॒। क्ष॒त्रस्य॑। योनि॑म्। आ। सी॒द॒ ॥२६॥

Mantra without Swara
स्योनासि सुषदासि क्षत्रस्य योनिरसि स्योनामासीद सुषदामासीद क्षत्रस्य योनिमासीद ॥

स्योना। असि। सुषदा। सुसदेति सुऽसदा। असि। क्षत्रस्य। योनिः। असि। स्योनाम्। आ। सीद। सुषदाम्। सुसदामिति सुऽसदाम्। आ। सीद। क्षत्रस्य। योनिम्। आ। सीद॥२६॥

Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit

संस्कृत
Dayanand Yajurveda Bhashya Bhaskar Sanskrit - संस्कृत
Meaning
(स्योना) सुखरूपा (असि) (सुषदा) या शोभने व्यवहारे सीदति सा (असि) (क्षत्रस्य) राजन्यायस्य (योनिः) गृहे न्यायकर्त्री (असि) (स्योनाम्) सुखकारिकाम् (आ) (सीद) (सुषदाम्) शुभसुखदात्रीम् (आ) (सीद) (क्षत्रस्य) क्षत्रियकुलस्य (योनिम्) (आ) (सीद) ॥ अयं मन्त्रः शत० ५ । ४ । ४ । २-४ व्याख्यातः ॥ २६ ॥
Essence
राजपत्नी सर्वासां स्त्रीणां न्यायसुशिक्षे च सदैव कुर्य्यात्, नैतासामेते पुरुषैः कारयितव्ये। कुतः? पुरुषाणां समीपे स्त्रियो लज्जिता भीताश्च भूत्वा यथावद् वक्तुमध्येतुं च न शक्नुवन्त्यतः ।। १० । २६ ।।
Subject
स्त्रीणां न्यायो विद्यासुशिक्षे च स्त्रीभिरेव कार्ये नराणां नरैश्चेत्याह।।
Meaning of Anvay
हे राज्ञि ! यतस्त्वं स्योना सुखरूपा असि, सुषदा या शोभने व्यवहारे सीदति सा असि [क्षत्रस्य] राजन्यायस्य [योनिः] गृहे न्यायकर्त्री [असि] [त्वं] [स्योनां] सुखकारिकां सुषदां शुभसुखदात्रीं क्षत्रस्य क्षत्रियकुलस्य योनिम्=राजनीतिमासीद ।। १० । २६ ।।
[हे राज्ञि!....... त्वं [क्षत्रस्य] [योनिरसि] [त्वं] योनिं=राजनीतिमासीद]
Special
वामदेवः । आसन्दी राजपत्नी=न्यायकर्त्री राजपत्नी। भुरिगनुष्टुप् । गान्धारः ।।