Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar)

Samveda Mantra 268

733 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- पुरुहन्मा आङ्गिरसः Chhand- बृहती Swara- मध्यमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
न꣢ सी꣣म꣡दे꣢व आप꣣ त꣡दिषं꣢꣯ दीर्घायो꣣ म꣡र्त्यः꣢ । ए꣡त꣢ग्वा꣣ चि꣣द्य꣡ एत꣢꣯शो यु꣣यो꣡ज꣢त꣣ इ꣢न्द्रो꣣ ह꣡री꣢ यु꣣यो꣡ज꣢ते ॥२६८॥

न꣢ । सीम् । अ꣡दे꣢꣯वः । अ । दे꣣वः । आप । तत् । इ꣡ष꣢꣯म् । दी꣣र्घायो । दीर्घ । आयो । म꣡र्त्यः꣢꣯ । ए꣡त꣢꣯ग्वा । ए꣡त꣢꣯ । ग्वा꣣ । चित् । यः꣢ । ए꣡त꣢꣯शः । यु꣣यो꣡ज꣢ते । इ꣡न्द्रः꣢꣯ । हरीइ꣡ति꣢ । यु꣣यो꣡ज꣢ते ॥२६८॥

Mantra without Swara
न सीमदेव आप तदिषं दीर्घायो मर्त्यः । एतग्वा चिद्य एतशो युयोजत इन्द्रो हरी युयोजते ॥

न । सीम् । अदेवः । अ । देवः । आप । तत् । इषम् । दीर्घायो । दीर्घ । आयो । मर्त्यः । एतग्वा । एत । ग्वा । चित् । यः । एतशः । युयोजते । इन्द्रः । हरीइति । युयोजते ॥२६८॥

Samveda - Mantra Number : 268
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 4;

Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
हे (दीर्घायो) दीर्घायू यजमान, (अदेवः) जो देव म्हणजे तेजस्वी आणि महत्त्वाकांक्षी नाही, सो (मर्त्यः) मनुष्य (तत्) त्या प्रख्यात (इषम्) इच्छित विजय, साम्राज्य, मोक्ष आदी (न सीम् आप) प्राप्त करू शकत नाही. (यः) जो यजमान (एतशः) प्रगतिशील व कर्मण्य होऊन (एतग्वा) ज्ञानेन्द्रिय - कर्मेन्द्रियरूप अथवा मन- प्राणरूप अश्वांना (चित्) अवश्यमेव (युयोजते) कार्यात नियुक्त करतो (मन, प्राण, ज्ञानेद्रिय, कर्मेन्द्रिय यांना कार्य प्रवृत्त करतो.) त्याच्यासाठी (इन्द्रः) परमेश्वरदेखील (हरी) आपल्या ज्ञान - कर्मरूप घोड्यांना (युयोजते) जुंपतो म्हणजे ज्ञान व कर्म यांद्वारे त्याची सहायता करतो.।। ६।।
Essence
मनुष्यासाठी हे हितकर आहे की त्यांनी विद्याविस्तार, शत्रुविनय, चक्रवर्ती साम्राज्य, मोक्ष आदींना आपले लक्ष वा उद्दिष्ट्य ठरवून आपले, मन, बुद्धी, प्राण, ज्ञानेंद्रिय, कर्मेन्द्रिय आदी साधनांचा उपयोग करीत कर्मण्य राहून पुरुषार्थ करीत असावे. कारण की परमेश्वरदेखील आळशी मनुष्यांचा सहायक होत नाही.।। ६।।
Subject
पुरुषार्थी मनुष्यच जीवनात यसस्वी होतो.