Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar)

Samveda Mantra 248

733 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- नृमेधपुरुमेधावाङ्गिरसौ Chhand- बृहती Swara- मध्यमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
त्व꣡मि꣢न्द्र य꣣शा꣡ अ꣢स्यृजी꣣षी꣡ शव꣢꣯स꣣स्प꣡तिः꣢ । त्वं꣢ वृ꣣त्रा꣡णि꣢ हꣳस्यप्र꣣ती꣢꣫न्येक꣣ इ꣢त्पु꣣र्व꣡नु꣢त्तश्चर्षणी꣣धृ꣡तिः꣢ ॥२४८॥

त्व꣢म् । इ꣣न्द्र । यशाः꣢ । अ꣣सि । ऋजीषी꣢ । श꣡व꣢꣯सः । प꣡तिः꣢꣯ । त्वम् । वृ꣣त्रा꣡णि꣢ । हँ꣣सि । अप्रती꣡नि꣢ । अ꣣ । प्रती꣡नि꣢ । ए꣡कः꣢꣯ । इत् । पु꣣रु꣢ । अ꣡नु꣢꣯त्तः । अ । नु꣣त्तः । चर्षणीधृ꣡तिः꣢ । च꣣र्षणि । धृ꣡तिः꣢꣯ ॥२४८॥

Mantra without Swara
त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पतिः । त्वं वृत्राणि हꣳस्यप्रतीन्येक इत्पुर्वनुत्तश्चर्षणीधृतिः ॥

त्वम् । इन्द्र । यशाः । असि । ऋजीषी । शवसः । पतिः । त्वम् । वृत्राणि । हँसि । अप्रतीनि । अ । प्रतीनि । एकः । इत् । पुरु । अनुत्तः । अ । नुत्तः । चर्षणीधृतिः । चर्षणि । धृतिः ॥२४८॥

Samveda - Mantra Number : 248
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 2;

Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar)

मराठी
Samveda Translation (Vedkumar Vedalankar) - मराठी
Meaning
हे (इन्द्र) परमेश्वर अथवा हे राजा, (त्वम्) आपण (यशाः) यशस्वी (असि) आहात. आपण (ऋजीषी) सरळ मार्गानुगामी वा सरळ स्वाभाविक गुण, कर्म, स्वभाव असणारे तसेच (शवसः पतिः) बळाचे स्वामी आहात. (त्वम्) आपण (एकः इत्) एकटे असूनही (अप्रतीनि) अप्रतिद्वन्दी (कोणीही प्रतिद्वन्दी नसलेले) आणि (वृत्राणि) आंतरिक व बाह्य पापी शत्रूंना (हंसि) दंडित करता वा नष्ट करता. (त्वम्) आपण (अनुत्रः) कोणाद्वारेदेखील बनात् प्रेरित होणारे (म्हणजे कोणाच्या सांगण्यावरून गुण, कर्म, स्वभाव बदलणारे) नाहीत. आपणच (चर्षणोधृतम्) मनुष्यांचे / प्रजाजनांचे धारण / पालन करणारे आहात.।।६।।
Essence
ज्याप्रमाणे परमेश्वर यशमान, ऋजुमार्ग गात्री, बलवान, पापविनाशक स्वतः शुभ कार्य करणारा आणि मानवांचा धारणकर्ता आहे, तद्वत राजाने आणि प्रजाजनांनीदेखील असायला हवे.।।६।।
Subject
इन्द्र नावाने परमेश्वराचा व राजाचा महिमा -
Special
या मंत्रात अर्थश्लेष अलंकार आहे।।६।।