Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

Samveda Mantra 86

1874 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- वसूयव आत्रेयः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः Kaand Name- आग्नेयं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- आग्नेयं पर्व
Mantra with Swara
य꣡द्वाहि꣢꣯ष्ठं꣣ त꣢द꣣ग्न꣡ये꣢ बृ꣣ह꣡द꣢र्च विभावसो । म꣡हि꣢षीव꣣ त्व꣢द्र꣣यि꣢꣫स्त्वद्वाजा꣣ उ꣡दी꣢रते ॥८६॥

य꣢त् । वा꣡हि꣢꣯ष्ठम् । तत् । अ꣣ग्न꣡ये꣢ । बृ꣣ह꣢त् । अ꣣र्च । विभावसो । विभा । वसो । म꣡हि꣢꣯षी । इ꣣व । त्व꣢त् । र꣣यिः꣢ । त्वत् । वा꣡जाः꣢꣯ । उत् । ई꣣रते ॥८६॥

Mantra without Swara
यद्वाहिष्ठं तदग्नये बृहदर्च विभावसो । महिषीव त्वद्रयिस्त्वद्वाजा उदीरते ॥

यत् । वाहिष्ठम् । तत् । अग्नये । बृहत् । अर्च । विभावसो । विभा । वसो । महिषी । इव । त्वत् । रयिः । त्वत् । वाजाः । उत् । ईरते ॥८६॥

Samveda - Mantra Number : 86
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 1; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 4;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 1; Khand » 9;

Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा० = हे ( विभावसो ) = हे विशेष प्रकार की कांति से युक्त, धन से सम्पन्न ! ( बृहद् ) = तू सब से अधिक ( अर्च  ) = प्रकाशमान् हो । ( महिषी इव१  ) = जिस प्रकार इस बड़ी  भारी पृथ्वी से अन्न रत्न आदि प्राप्त होते हैं उसी प्रकार ( त्वद् रयिः ) = तुझ से ही समस्त धन और ( त्वद् वाजा: ) = तुझ से ही समस्त अन्न ( उदीरते ) = उत्पन्न होते हैं । इस कारण ( यद् ) जो ( वाहिष्ठं  ) = प्राप्त करने या उपहार करने योग्य पदार्थों में सबसे श्रेष्ठ भाव और अन्नादि  है ( तत् अग्नये ) = वह उस परमेश्वर के और अग्नि लिये ही है ।
 
Subject
परमेश्वर की स्तुति
Footnote
१. महिषीं  यथा राजभार्यामिति । मा० वि० ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ऋषिः -  वसूयव आत्रेया:। छन्द: - अनुष्टुप् ।