Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

Samveda Mantra 538

1874 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- नोधा गौतमः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः Kaand Name- पावमानं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- पावमानं पर्व
Mantra with Swara
सा꣣कमु꣡क्षो꣢ मर्जयन्त꣣ स्व꣡सा꣢रो꣣ द꣢श꣣ धी꣡र꣢स्य धी꣣त꣢यो꣣ ध꣡नु꣢त्रीः । ह꣢रिः꣣ प꣡र्य꣢द्रव꣣ज्जाः꣡ सूर्य꣢꣯स्य꣣ द्रो꣡णं꣢ ननक्षे꣣ अ꣢त्यो꣣ न꣢ वा꣣जी꣢ ॥५३८॥

सा꣣कमु꣡क्षः꣢ । सा꣣कम् । उ꣡क्षः꣢꣯ । म꣣र्जयन्त । स्व꣡सा꣢꣯रः । द꣡श꣢꣯ । धी꣡र꣢꣯स्य । धी꣣त꣡यः꣢ । ध꣡नु꣢꣯त्रीः । ह꣡रिः꣢꣯ । प꣡रि꣢꣯ । अ꣣द्रवत् । जाः꣢ । सू꣡र्य꣢꣯स्य । सु । ऊ꣣र्यस्य । द्रो꣡णं꣢꣯ । न꣣नक्षे । अ꣡त्यः꣢꣯ । न । वा꣣जी꣢ ॥५३८॥

Mantra without Swara
साकमुक्षो मर्जयन्त स्वसारो दश धीरस्य धीतयो धनुत्रीः । हरिः पर्यद्रवज्जाः सूर्यस्य द्रोणं ननक्षे अत्यो न वाजी ॥

साकमुक्षः । साकम् । उक्षः । मर्जयन्त । स्वसारः । दश । धीरस्य । धीतयः । धनुत्रीः । हरिः । परि । अद्रवत् । जाः । सूर्यस्य । सु । ऊर्यस्य । द्रोणं । ननक्षे । अत्यः । न । वाजी ॥५३८॥

Samveda - Mantra Number : 538
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 5;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 7;

Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा० = ( धीरस्य ) = ध्यानवान् योगी की ( साकमुक्ष:) = एक साथ ज्ञान या आनन्दरस का सेचन करने हारी ( दश स्वसारः ) = दश बहनों के समान स्वयं सरण करनेहारी दश ( धनुत्री: ) = प्रेरण करने वाली ( धीतयः ) = ध्यानवृत्तियां, इन्द्रियां, या स्तुतियां ( मर्जयन्त ) = आत्मा को निरन्तर अधिकाधिक पवित्र करती हैं । ( हरिः ) = सब दुःखों को हरण करनेहारा आत्मानन्दरस ( सूर्यस्य ) = कान्तिमान् मुख्य, आदित्य के समान उज्ज्वल आत्मा के ( जाः ) = स्त्रियों के समान उसके अधीन प्रकट चित्तवृत्तियों के प्रति ( पर्यद्रवत् ) = बहता है। और वह स्वयं ( अत्य: न वाजी ) = वेगवान् अश्व के समान ( द्रोणं ) = पात्र या कलश में सोम रस के समान होनेवाली आत्मा में ( ननक्षे ) = व्याप्त हो जाता है ।
Subject
"Missing"
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
ऋषिः - नोधा: गौतमः।

देवता - पवमानः।

छन्दः - त्रिष्टुप्।

स्वरः - धैवतः।