Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

Samveda Mantra 289

1874 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- मेध्यातिथिः काण्वः Chhand- बृहती Swara- मध्यमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
पा꣣हि꣡ गा अन्ध꣢꣯सो꣣ म꣢द꣣ इ꣡न्द्रा꣢य मेध्यातिथे । यः꣡ सम्मि꣢꣯श्लो ह꣢र्यो꣣र्यो꣡ हि꣢र꣣ण्य꣢य꣣ इ꣡न्द्रो꣢ व꣣ज्री꣡ हि꣢र꣣ण्य꣡यः꣢ ॥२८९॥

पा꣣हि꣢ । गाः । अ꣡न्ध꣢꣯सः । म꣡दे꣢꣯ । इ꣡न्द्रा꣢꣯य । मे꣣ध्यातिथे । मेध्य । अतिथे । यः꣢ । स꣡म्मि꣢꣯श्लः । सम् । मि꣣श्लः । ह꣡र्योः꣢꣯ । यः । हि꣣रण्य꣡यः । इ꣡न्द्रः꣢꣯ । व꣣ज्री꣢ । हि꣣रण्य꣡यः꣢ ॥२८९॥

Mantra without Swara
पाहि गा अन्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे । यः सम्मिश्लो हर्योर्यो हिरण्यय इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥

पाहि । गाः । अन्धसः । मदे । इन्द्राय । मेध्यातिथे । मेध्य । अतिथे । यः । सम्मिश्लः । सम् । मिश्लः । हर्योः । यः । हिरण्ययः । इन्द्रः । वज्री । हिरण्ययः ॥२८९॥

Samveda - Mantra Number : 289
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 5;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 6;

Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा० = हे  ( मेध्यातिथे !) = मेधा, बुद्धि से गम्यमान, पवित्र अतिथे ! विना किसी निर्दिष्ट काल के हृदय में विराजमान होने वाले अतिथि के समान पूज्य ! या नित्य व्यापक परमात्मन् ! ( अन्धसः मदे ) = प्राण धारण करनेहारे पदार्थ के उद्योग या आनन्द लाभ के निमित्त ( इन्द्राय ) = इस आत्मा के ( गाः ) = इन्द्रियों की ( पाहि ) = रक्षा कर । ( यः ) = जो ( इन्द्रः ) = आत्मा ( हर्योः संमिश्ल: ) = दोनों प्रकार के बाह्य और भीतरी इन्द्रियों से संनिकर्ष को प्राप्त होकर ( हिरण्ययः ) = हित और सुखजनक ज्ञान लाभ करने वाला है वही ( इन्द्रः वज्री ) = सब अज्ञानों का वर्जन करनेहारा आत्मा ( हिरण्ययः ) = प्रकाशस्वरूप ज्योतिर्मय  ज्ञान का प्राप्त करनेहारा है । 
 
Subject
"Missing"
Footnote
२८९ – ‘पाहिगायान्धसो' इति, हर्योऽर्यः सुतेः सचा वज़्नो रथो हिरण्यय:' इति च ऋ० ।
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
 

ऋषिः - मेध्यातिथिः।

देवता - इन्द्रः।

छन्दः - बृहती।

स्वरः - मध्यमः।