Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

Samveda Mantra 273

1874 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- पुरुहन्मा आङ्गिरसः Chhand- बृहती Swara- मध्यमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
यो꣡ राजा꣢꣯ चर्षणी꣣नां꣢꣫ याता꣣ र꣡थे꣢भि꣣र꣡ध्रि꣢गुः । वि꣡श्वा꣢सां तरु꣣ता꣡ पृत꣢꣯नानां꣣ ज्ये꣢ष्ठं꣣ यो꣡ वृ꣢त्र꣣हा꣢ गृ꣣णे꣢ ॥२७३॥

यः꣢ । रा꣡जा꣢꣯ । च꣣र्षणीना꣢म् । या꣡ता꣢꣯ । र꣡थे꣢꣯भिः । अ꣡ध्रि꣢꣯गुः । अ꣡ध्रि꣢꣯ । गुः꣣ । वि꣡श्वा꣢꣯साम् । त꣣रुता꣢ । पृ꣡त꣢꣯नानाम् । ज्ये꣡ष्ठ꣢꣯म् । यः । वृ꣣त्रहा꣢ । वृ꣣त्र । हा꣢ । गृ꣣णे꣢ ॥२७३॥

Mantra without Swara
यो राजा चर्षणीनां याता रथेभिरध्रिगुः । विश्वासां तरुता पृतनानां ज्येष्ठं यो वृत्रहा गृणे ॥

यः । राजा । चर्षणीनाम् । याता । रथेभिः । अध्रिगुः । अध्रि । गुः । विश्वासाम् । तरुता । पृतनानाम् । ज्येष्ठम् । यः । वृत्रहा । वृत्र । हा । गृणे ॥२७३॥

Samveda - Mantra Number : 273
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 4;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 5;

Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा० = ( यः ) = जो ( चर्षणीनां ) = द्रष्टा इन्द्रियों या मनुष्यों का ( राजा ) = शासक, प्रकाशक या उनके बीच में स्वतः प्रकाशमान है और जो  ( रथेभिः ) = रमण करने, भोग करने के साधन देहों या प्राणेन्द्रियों से ( याता ) = विषयों तक गमन करने हारा, ( अध्रिगुः ) = इन्द्रियों पर वश करने हारा अधिष्टाता है और ( यः ) = जो ( वृत्रहा ) = सब अज्ञानों का नाशक, ( विश्वासां ) = समस्त ( पृतनानां ) = सेनाओं के समान वासनाओं तथा मनुष्यों का ( तरुता ) = विनाशक या पार करनेहारा है उस ( ज्येष्ठम् ) = सब से श्रेष्ठ आत्मा की मैं ( गृणे ) = स्तुति करता हूं । राजा और ईश्वर पक्ष में स्पष्ट है ।
'अध्रिगुः-' अधिकृतशब्दस्य अध्रिभाव इति दे० य० । पृतना इति मनुष्यनाम नि० २ ।  ४ ।।  संग्रामनाम च । नि० २ । १७ ।।
Subject
"Missing"
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
 

ऋषिः - पुरुहन्मा ।

देवता - इन्द्रः।

छन्दः - बृहती।

स्वरः - मध्यमः।