Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

Samveda Mantra 118

1874 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- श्रुतकक्षः आङ्गिरसः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
अ꣢र꣣म꣡श्वा꣢य गायत꣣ श्रु꣡त꣢क꣣क्षा꣢रं꣣ ग꣡वे꣢ । अ꣢र꣣मि꣡न्द्र꣢स्य꣣ धा꣡म्ने꣢ ॥११८॥

अ꣡र꣢꣯म् । अ꣡श्वा꣢꣯य । गा꣣यत । श्रु꣡तक꣢꣯क्षारम् । श्रु꣡त꣢꣯ । क꣣क्ष । अ꣡र꣢꣯म् । ग꣡वे꣢꣯ । अ꣡र꣢꣯म् । इ꣡न्द्र꣢꣯स्य । धा꣡म्ने꣢꣯ ॥११८॥

Mantra without Swara
अरमश्वाय गायत श्रुतकक्षारं गवे । अरमिन्द्रस्य धाम्ने ॥

अरम् । अश्वाय । गायत । श्रुतकक्षारम् । श्रुत । कक्ष । अरम् । गवे । अरम् । इन्द्रस्य । धाम्ने ॥११८॥

Samveda - Mantra Number : 118
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 2; Khand » 1;

Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma)

हिन्दी
Samveda Sanhita Bhasha Bhashy (Pt. Jaydev Sharma) - हिन्दी
Meaning
भा० = हे ( श्रुतकक्ष ) = हे वेदविज्ञान को अपने कुक्षि अर्थात हृदय में रखने वाले ! ( अश्वाय अरं गायत ) = व्यापक प्रभु या शीघ्र गमनशील, भोक्का आत्मा के गुणों का वर्णन करो ( गवे अरं ) = गौ ज्ञानस्वरूप आत्मा या इन्द्रियों में श्रेष्ठतम इन्द्रियस्वरूप अन्तरात्मा का या ज्योति, रश्मिरूप भीतरी रत्न का उत्तम रीति से वर्णन करो । ( इन्द्रस्य१   ) = सब इन्द्रियों के मालिक, स्वयं इन्द्र, महान् आत्मा के ( धाम्ने ) = तेजः सामर्थ्य का ( अरं गायत ) = खूब गुण गाओ । 
Subject
परमेश्वर की स्तुति
Footnote
११८ - 'श्रुतकक्षो अरं' इति ऋ० । 
१. इन्द्रियमिन्द्र लिङ्गमिन्द्रदृष्टमिन्द्रसृष्टमिन्द्रजुष्टमिन्द्रदत्तमिति वा ( पा० अ० ५ । २ । ९३ ) इतीन्द्रशब्दाद् घच् । इन्द्रियम् ।
 
Rishi | Devata | Chhanda | Swara
 

ऋषिः - श्रुतकक्षः।

छन्दः - गायत्री।