Samveda Marathi Bhashy (Mata Savita Joshi)

Samveda Mantra 319

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- गौरिवीतिः शाक्त्यः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
व꣡यः꣢ सुप꣣र्णा꣡ उ꣢꣯प सेदु꣣रि꣡न्द्रं꣢ प्रि꣣य꣡मे꣢धा꣣ ऋ꣡ष꣢यो꣣ ना꣡ध꣢मानाः । अ꣡प꣢ ध्वा꣣न्त꣡मू꣢र्णु꣣हि꣢ पू꣣र्धि꣡ चक्षु꣢꣯र्मुमु꣣ग्ध्या꣢३꣱स्मा꣢न्नि꣣ध꣡ये꣢व ब꣣द्धा꣢न् ॥३१९॥

व꣡यः꣢꣯ । सु꣣पर्णाः । सु꣣ । पर्णाः꣢ । उ꣡प꣢꣯ । से꣣दुः । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । प्रि꣣य꣡मे꣢धाः । प्रि꣣य꣢ । मे꣣धाः । ऋ꣡ष꣢꣯यः । ना꣡ध꣢꣯मानाः । अ꣡प꣢꣯ । ध्वा꣣न्त꣢म् । ऊ꣣र्णुहि꣢ । पू꣣र्धि꣢ । च꣡क्षुः꣢ । मु꣣मुग्धि꣢ । अ꣣स्मा꣢न् । नि꣣ध꣡या꣢ । नि꣣ । ध꣡या꣢꣯ । इ꣣व । बद्धा꣢न् ॥३१९॥

Mantra without Swara
वयः सुपर्णा उप सेदुरिन्द्रं प्रियमेधा ऋषयो नाधमानाः । अप ध्वान्तमूर्णुहि पूर्धि चक्षुर्मुमुग्ध्या३स्मान्निधयेव बद्धान् ॥

वयः । सुपर्णाः । सु । पर्णाः । उप । सेदुः । इन्द्रम् । प्रियमेधाः । प्रिय । मेधाः । ऋषयः । नाधमानाः । अप । ध्वान्तम् । ऊर्णुहि । पूर्धि । चक्षुः । मुमुग्धि । अस्मान् । निधया । नि । धया । इव । बद्धान् ॥३१९॥

Samveda - Mantra Number : 319
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 9;

Samveda Marathi Bhashy (Mata Savita Joshi)

मराठी
Samveda Marathi Bhashy (Mata Savita Joshi) - मराठी
Essence
कवी उत्प्रेक्षा करतो की रात्री सूर्य-किरणे जाळीत बांधलेल्या पक्ष्याप्रमाणे जणू सूर्यमंडलामध्ये बद्ध होतात, तेव्हा ती जणू सूर्याची याचना करतात की आम्हाला सोडून द्या, ज्यामुळे आम्ही भूतलावर जाऊन अंधार नष्ट करून सर्वत्र प्रकाश पसरवू. याच प्रकारे विद्याध्ययन केलेले शिष्य आचार्याची याचना करतात की तुम्ही आम्हाला गुरुकुलातून मुक्त करा. ज्यामुळे बाहेर जाऊन आम्ही जगात पसरलेला अविद्येचा अंधार नष्ट करू. जीवात्मे परमेश्वराची याचना करतात की ज्ञानाच्या शलाकेने आमचे नेत्र दोषमुक्त करून जन्म, जरा, मरण इत्यादींनी बंधित आम्हाला मोक्षाचा अधिकारी बनवा. प्रजा राजाला याचना करते की राष्ट्रात व्याप्त असलेले अज्ञान, दुराचार इत्यादीच्या अंधकाराला विच्छिन्न करून राष्ट्राला पतनाकडे सर्व दुर्व्यसनांपासून आमची सुटका करा. ॥७॥