Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

Samveda Mantra 562

1875 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- वसुर्भारद्वाजः Chhand- जगती Swara- निषादः Kaand Name- पावमानं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- पावमानं पर्व
Mantra with Swara
अ꣡सा꣢वि꣣ सो꣡मो꣢ अरु꣣षो꣢꣫ वृषा꣣ ह꣢री꣣ रा꣡जे꣢व द꣣स्मो꣢ अ꣣भि꣡ गा अ꣢꣯चिक्रदत् । पु꣣नानो꣢꣫ वार꣣म꣡त्ये꣢ष्य꣣व्य꣡य꣢ꣳ श्ये꣣नो꣡ न योनिं꣢꣯ घृ꣣त꣡व꣢न्त꣣मा꣡स꣢दत् ॥५६२॥

अ꣡सा꣢꣯वि । सो꣡मः꣢꣯ । अ꣣रुषः꣢ । वृ꣡षा꣢꣯ । ह꣡रिः꣢꣯ । रा꣡जा꣢꣯ । इ꣣व । दस्मः꣢ । अ꣣भि꣢ । गाः । अ꣣चिक्रदत् । पुनानः꣢ । वा꣡र꣢꣯म् । अ꣡ति꣢꣯ । ए꣣षि । अव्य꣡य꣢म् । श्ये꣣नः꣢ । न । यो꣡नि꣢꣯म् । घृ꣣त꣡व꣢न्तम् । आ । अ꣣सदत् ॥५६२॥

Mantra without Swara
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारमत्येष्यव्ययꣳ श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदत् ॥

असावि । सोमः । अरुषः । वृषा । हरिः । राजा । इव । दस्मः । अभि । गाः । अचिक्रदत् । पुनानः । वारम् । अति । एषि । अव्ययम् । श्येनः । न । योनिम् । घृतवन्तम् । आ । असदत् ॥५६२॥

Samveda - Mantra Number : 562
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 2;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 9;

Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami) - हिन्दी
Meaning
(अरुषः) रूपवान् (हरिः) हरित धुवें के वर्णवाला (वृषा) वृष्टिकारक (पुनानः) अभिषुत किया हुआ (राजा) प्रकाशमान (सोमः) सोम (असावि) प्रथम अभिषुत किया जाता है, फिर (दस्मः) अन्धकार का निवारक बिजुली में चमकता हुआ (गाः) पृथिवियों की ओर (अभि) लक्ष्य करता हुआ (इव) सा (अचिक्रदत्) शब्द करता है (अव्यम्) और ऊर्णामय (वारम्) दशापवित्र को (अत्येषि) उल्लङ्घित करता है और (श्येनो न) श्येन=बाज सा बलवान् (घृतवन्तम्) जलयुक्त (योनिम्) आकाश स्थान को (आसदत्) प्राप्त होता है॥
Footnote
इसका विनियोग नवमें दिन में विवरणकार ने माना है॥ निघण्टु १। १॥ १। १२॥ ३। ७ उणादि १। १४५ के प्रमाण और ऋ० ९। ८२। १ के पाठान्तर संस्कृतभाष्य में देखिये॥