Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

Samveda Mantra 352

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- भरद्वाजो बार्हस्पत्यः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
प्र꣡त्य꣢स्मै꣣ पि꣡पी꣢षते꣣ वि꣡श्वा꣢नि वि꣣दु꣡षे꣢ भर । अ꣣रङ्गमा꣢य꣣ ज꣢ग्म꣣ये꣡ऽप꣢श्चादध्व꣣ने꣡ न꣢रः ॥३५२॥

प्र꣡ति꣢꣯ । अ꣣स्मै । पि꣡पी꣢꣯षते । वि꣡श्वा꣢꣯नि । वि꣣दु꣡षे꣢ । भर । अरङ्गमा꣡य꣢ । अ꣣रम् । गमा꣡य꣢ । ज꣡ग्म꣢꣯ये । अ꣡प꣢꣯श्चादध्वने । अ꣡प꣢꣯श्चा । द꣣ध्वने । न꣡रः꣢꣯ । ॥३५२॥

Mantra without Swara
प्रत्यस्मै पिपीषते विश्वानि विदुषे भर । अरङ्गमाय जग्मयेऽपश्चादध्वने नरः ॥

प्रति । अस्मै । पिपीषते । विश्वानि । विदुषे । भर । अरङ्गमाय । अरम् । गमाय । जग्मये । अपश्चादध्वने । अपश्चा । दध्वने । नरः । ॥३५२॥

Samveda - Mantra Number : 352
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 2;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 1;

Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami) - हिन्दी
Meaning
(नरः) हे मनुष्यो ! (अस्मै) इस इन्द्र अर्थात् योगादि विद्या रूप ऐश्वर्यवान् (विदुषे) ज्ञानवान् (पिपीषते) पान भोजनादि की इच्छा वाले (अरंगमाय) विद्यापारगामी (जग्मये) विज्ञान में अधिक (अपश्चादध्वने) पीछे न हटने वाले अग्रगामी के लिये (विश्वानि) सब आवश्यक वस्तुएं (भर) समर्पित करो क्योंकि (प्रति) वह भी तुम्हारा प्रत्युपकार करता है। अर्थात् गृहस्थों को इस मन्त्र में कहे लक्षरणयुक्त पुरुषों का सर्वथा चादर सत्कार करना चाहिये॥
Footnote
निघं० २।१४ में दध्यति गतिकर्मा है॥ ऋ० ६। ४२। १ में “नरे” पाठ है॥