Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

Samveda Mantra 1748

1875 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- बुधगविष्ठिरावात्रेयौ Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
य꣡दीं꣢ ग꣣ण꣡स्य꣢ रश꣣ना꣡मजी꣢꣯गः꣣ शु꣡चि꣢रङ्क्ते꣣ शु꣡चि꣢भि꣣र्गो꣡भि꣢र꣣ग्निः꣢ । आ꣡द्दक्षि꣢꣯णा युज्यते वाज꣣य꣡न्त्यु꣢त्ता꣣ना꣢मू꣣र्ध्वो꣡ अ꣢धयज्जु꣣हू꣡भिः꣢ ॥१७४८॥

य꣢त् । ई꣣म् । ग꣡ण꣢स्य । र꣣शना꣢म् । अ꣡जी꣢꣯ग꣣रि꣡ति꣢ । शु꣡चिः꣢꣯ । अ꣣ङ्क्ते । शु꣡चि꣢꣯भिः । गो꣡भिः꣢꣯ । अ꣣ग्निः꣢ । आत् । द꣡क्षि꣢꣯णा । यु꣣ज्यते । वाजय꣡न्ति꣢ । उ꣣त्ताना꣢म् । ऊ꣣र्ध्वः । अ꣣धयत् । जुहू꣡भिः꣢ ॥१७४८॥

Mantra without Swara
यदीं गणस्य रशनामजीगः शुचिरङ्क्ते शुचिभिर्गोभिरग्निः । आद्दक्षिणा युज्यते वाजयन्त्युत्तानामूर्ध्वो अधयज्जुहूभिः ॥

यत् । ईम् । गणस्य । रशनाम् । अजीगरिति । शुचिः । अङ्क्ते । शुचिभिः । गोभिः । अग्निः । आत् । दक्षिणा । युज्यते । वाजयन्ति । उत्तानाम् । ऊर्ध्वः । अधयत् । जुहूभिः ॥१७४८॥

Samveda - Mantra Number : 1748
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 19; Khand » 4;

Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami) - हिन्दी
Meaning
(यत्) जबकि (ईम्) यह (अग्निः) अग्नि (गणस्य) समूहात्मक जगत् के (रशनाम्) रस्सी रूप से व्यापार के बांधने = रोकने वाले अन्धकार को (अजीगः) निगलता है, खा जाता है, प्रकाश फैला देता है (शुचिः) शुद्ध अग्नि (शुचिभिः गोमिः) शुद्ध किरणों से (अङ्क्ते) प्रकट होता है (आत्) तमी (दक्षिणा) दक्षिण हाथ से दक्षिणा के समान दान की हुई घृत की धारा (वाजयन्ती) बल चाहती हुई (युज्यते) युक्त की जाती है = छोड़ी जाती है (उत्तानाम्) ऊपर फैली हुई उस धारा को (ऊर्ध्वः) ऊपर को उठता हुआ अग्नि (जुहूभिः) जुह नामक पात्रों से (अधयत्) पीता है।
Footnote
ऋग्वेद ५। १। ३ में भी॥