Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

Samveda Mantra 145

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- श्रुतकक्षः आङ्गिरसः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
अ꣡पा꣢दु शि꣣प्र्य꣡न्ध꣢सः सु꣣द꣡क्ष꣢स्य प्रहो꣣षि꣡णः꣢ । इ꣢न्द्रो꣣रि꣢न्द्रो꣣ य꣡वा꣢शिरः ॥१४५॥

अ꣡पा꣢꣯त् । उ꣣ । शिप्री꣢ । अ꣡न्ध꣢꣯सः । सु꣣द꣡क्ष꣢स्य । सु꣣ । द꣡क्ष꣢꣯स्य । प्र꣣होषि꣡णः꣢ । प्र꣣ । होषि꣡णः꣢ । इ꣢न्दोः꣢꣯ । इन्द्रः꣢꣯ । य꣡वा꣢꣯शिरः । य꣡व꣢꣯ । आ꣣शिरः ॥१४५॥

Mantra without Swara
अपादु शिप्र्यन्धसः सुदक्षस्य प्रहोषिणः । इन्द्रोरिन्द्रो यवाशिरः ॥

अपात् । उ । शिप्री । अन्धसः । सुदक्षस्य । सु । दक्षस्य । प्रहोषिणः । प्र । होषिणः । इन्दोः । इन्द्रः । यवाशिरः । यव । आशिरः ॥१४५॥

Samveda - Mantra Number : 145
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 2; Khand » 4;

Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami) - हिन्दी
Meaning
(शिप्री) शीघ्रगामी (इन्द्रः) इन्द्र (सुदक्षस्य) चतुर (प्रहोषिणः) होता के (यवाशिरः) यव के साथ पकाये (अन्धसः) भोज्य (इन्दोः) गीले सोम का (अपात्) पान करता है।
अर्थात् यज्ञकर्त्ता के दिये हुए यवमिश्रित भोज्य सोम ओषधि को त्वरायुक्त इन्द्र पान करता है॥
Footnote
ज्वालाप्रसाद भार्गव जी ने अद्भुत मनमुखी अर्थ किया है कि (शिप्री-श महानारायण। इ शक्ति। प ब्रह्माजर रुद्र। अ विष्णु) इत्यादि। निघं० ४।१॥ २। ७॥ १।१२॥ उणादि २।१३॥ भ्रष्टाध्यायी ६।१।३६ इत्यादि के प्रमाण संस्कृतभाष्य में देखिये। ऋग्वेद ८।९।२।४ में भी॥