Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

Samveda Mantra 1363

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- मेध्यातिथिः काण्वः Chhand- बार्हतः प्रगाथः (विषमा बृहती, समा सतोबृहती) Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
क꣡ण्वा꣢ इव꣣ भृ꣡ग꣢वः꣣ सू꣡र्या꣢ इव꣣ वि꣢श्व꣣मि꣢द्धी꣣त꣡मा꣢शत । इ꣢न्द्र꣣ꣳ स्तो꣡मे꣢भिर्म꣣ह꣡य꣢न्त आ꣣य꣡वः꣢ प्रि꣣य꣡मे꣢धासो अस्वरन् ॥१३६३॥

क꣡ण्वाः꣢꣯ । इ꣣व । भृ꣡गवः꣢꣯ । सू꣡र्याः꣢꣯ । इ꣣व । वि꣡श्व꣢꣯म् । इत् । धी꣣त꣢म् । आ꣣शत । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । स्तो꣡मे꣢꣯भिः । म꣣ह꣡य꣢न्तः । आ꣣य꣡वः꣢ । प्रि꣣य꣡मे꣢धासः । प्रि꣣य꣢ । मे꣣धासः । अस्वरन् ॥१३६३॥

Mantra without Swara
कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमाशत । इन्द्रꣳ स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥

कण्वाः । इव । भृगवः । सूर्याः । इव । विश्वम् । इत् । धीतम् । आशत । इन्द्रम् । स्तोमेभिः । महयन्तः । आयवः । प्रियमेधासः । प्रिय । मेधासः । अस्वरन् ॥१३६३॥

Samveda - Mantra Number : 1363
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 11; Khand » 2;

Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Tulsiram Swami) - हिन्दी
Meaning
(कण्वा इव) मेधावियों के समान और (भृगवः) फूंकने वाली (सूर्या इव) सूर्य की किरणों के समान तेजस्वी (प्रियमेधासः) जिन को मेधा प्यारी है, वानको यज्ञ प्यारा है वे (आयवः) मनुष्य (महयन्तः) पूजते हुए (स्तोमेभिः) स्तोत्रों से (विश्वम्) व्यापक (धीतम्) ध्यान किये हुए (इन्द्रम्) परमेश्वर को (इत्) ही (अस्वरन्) स्तुत करें और (आशत) प्राप्त हों, “इत्” शब्दार्थ यह है कि परमेश्वर मान कर किसी अन्य को न पूजें॥
Footnote
निघण्टु ३। १५ और निरुक्त ३। १७ इत्यादि प्रमाण तथा ऋ० ८। ३। १६ का पाठान्तर संस्कृतभाष्य में देखिये॥