Samveda Bhashyam (Pandit Harisharan Siddhantalankar)

Samveda Mantra 1740

1875 Mantra
Devata- उषाः Rishi- सत्यश्रवा आत्रेयः Chhand- पङ्क्तिः Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
म꣣हे꣡ नो꣢ अ꣣द्य꣡ बो꣢ध꣣यो꣡षो꣢ रा꣣ये꣢ दि꣣वि꣡त्म꣢ती । य꣡था꣢ चिन्नो꣣ अ꣡बो꣢धयः स꣣त्य꣡श्र꣢वसि वा꣣य्ये꣡ सुजा꣢꣯ते꣣ अ꣡श्व꣢सूनृते ॥१७४०॥

म꣡हे꣢ । नः꣣ । अद्य꣢ । अ꣣ । द्य꣢ । बो꣣धय । उ꣡षः꣢꣯ । रा꣣ये꣢ । दि꣣वि꣡त्म꣢ती । य꣡था꣢꣯ । चि꣣त् । नः । अ꣡बो꣢धयः । स꣣त्य꣡श्र꣢वसि । स꣣त्य꣢ । श्र꣣वसि । वाय्ये꣢ । सु꣡जा꣢꣯ते । सु । जा꣣ते । अ꣡श्व꣢꣯सूनृते । अ꣡श्व꣢꣯ । सू꣣नृते ॥१७४०॥

Mantra without Swara
महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती । यथा चिन्नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते ॥

महे । नः । अद्य । अ । द्य । बोधय । उषः । राये । दिवित्मती । यथा । चित् । नः । अबोधयः । सत्यश्रवसि । सत्य । श्रवसि । वाय्ये । सुजाते । सु । जाते । अश्वसूनृते । अश्व । सूनृते ॥१७४०॥

Samveda - Mantra Number : 1740
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 19; Khand » 3;

Samveda Bhashyam (Pandit Harisharan Siddhantalankar)

हिन्दी
Samveda Bhashyam (Pandit Harisharan Siddhantalankar) - हिन्दी
Meaning
हे (उषः) = उषे! तू (दिवित्मती) = प्रकाशवाली है (न:) = हमें (अद्य)- आज (महे राये) = महान् ज्ञानरूप ऐश्वर्य के लिए (बोधय) = जगा । (चित्) = निश्चय से (नः) = हमें (यथा) = जैसे तू (अबोधयः) = जगाती है, उससे हम निम्न रूपों में जागरित हो उठते हैं १. (सत्यश्रवसि) = उत्तम सत्य ज्ञान में २. (वाय्ये) = विस्तार में, मन को विस्तृत करने में ३. (सुजाते) = उत्तम विकास में तथा ४. (अश्वसूनृते) = व्यापक, उत्तम, दुःखपरिहारक सत्य कर्मों में ।

उषा हमें इन बातों में जगाती है। इनमें जागकर हम प्रस्तुत मन्त्र के ऋषि ‘सत्यश्रवाः 'ज्ञानवाले तथा 'वत्स' = प्रभु के प्रिय बनते हैं ।
Essence
हम उषा से प्रेरणा प्राप्त करके 'सत्यज्ञान' वाले बनने का प्रयत्न करें ।
Subject
हे उषे! हमें जगा