Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar)

Samveda Mantra 751

1875 Mantra
Devata- उषाः Rishi- वसिष्ठो मैत्रावरुणिः Chhand- प्रगाथः(विषमा बृहती, समा सतोबृहती) Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
प्र꣡त्यु꣢ अदर्श्याय꣣त्यू꣢३꣱च्छ꣡न्ती꣢ दुहि꣣ता꣢ दि꣣वः꣢ । अ꣡पो꣢ म꣣ही꣡ वृ꣢णुते꣣ च꣡क्षु꣢षा꣣ त꣢मो꣣ ज्यो꣡ति꣢ष्कृणोति सू꣣न꣡री꣢ ॥७५१॥

प्र꣡ति꣢꣯ । उ꣣ । अदर्शि । आयती꣢ । आ꣣ । यती꣢ । उ꣣च्छ꣡न्ती꣢ । दु꣣हिता꣢ । दि꣣वः꣢ । अ꣡प꣢꣯ । उ꣣ । मही꣢ । वृ꣣णुते । च꣡क्षुषा꣢꣯ । त꣡मः꣢꣯ । ज्यो꣡तिः꣢꣯ । कृ꣣णोति । सून꣡री꣢ । सु꣣ । न꣡री꣢꣯ ॥७५१॥

Mantra without Swara
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू३च्छन्ती दुहिता दिवः । अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरी ॥

प्रति । उ । अदर्शि । आयती । आ । यती । उच्छन्ती । दुहिता । दिवः । अप । उ । मही । वृणुते । चक्षुषा । तमः । ज्योतिः । कृणोति । सूनरी । सु । नरी ॥७५१॥

Samveda - Mantra Number : 751
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 1; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 2; Khand » 4;

Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar)

संस्कृत
Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar) - संस्कृत
Meaning
(आयती) आगच्छन्ती (उच्छन्ती) हृदयप्राङ्गणे उदयं भजमाना (दिवः दुहिता) द्योतमानस्य परमात्मनः पुत्रीव विद्यमाना अध्यात्मप्रभारूपिणी उषाः (प्रति अदर्शि उ) उपासकेन मया अनुभूताऽस्ति खलु। (मही) महती एषा अध्यात्मप्रभा (चक्षुषा) चक्षसा, स्वकीयेन दिव्यप्रकाशेन (तमः) मोहान्धकारम् (अप उ वृणुते) अपाकरोति। (सूनरी) सुनेत्री एषा अध्यात्मप्रभारूपिणी उषाः (ज्योतिः)विवेकख्यातिरूपं ज्योतिः (कृणोति) जनयति ॥१॥
Essence
परमात्मोपासनेन हृदये प्रादुर्भवन्ती दिव्यप्रभा सर्वं तमोजालं विच्छिद्यान्तःकरणं निर्मलं करोति ॥१॥
Subject
तत्र प्रथमा ऋक् पूर्वार्चिके ३०३ क्रमाङ्के प्राकृतिक्या उषसः पक्षे व्याख्याता। अत्राध्यात्मिकी उषा वर्ण्यते।
Footnote
२. ऋ० ७।८१।१ ‘अपो॒ महि॑ व्ययति॒ चक्ष॑से॒’ इति पाठः। साम० ३०३।