Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar)

Samveda Mantra 1732

1875 Mantra
Devata- उषाः Rishi- गोतमो राहूगणः Chhand- उष्णिक् Swara- ऋषभः
Mantra with Swara
उ꣡षो꣢ अ꣣द्ये꣡ह गो꣢꣯म꣣त्य꣡श्वा꣢वति विभावरि । रे꣣व꣢द꣣स्मे꣡ व्यु꣢च्छ सूनृतावति ॥१७३२॥

उ꣡षः꣢꣯ । अ꣣द्य꣡ । अ꣣ । द्य꣢ । इ꣣ह꣢ । गो꣣मति । अ꣡श्वा꣢꣯वति । वि꣣भावरि । वि । भावरि । रेव꣢त् । अ꣣स्मे꣡इति꣢ । वि । उ꣣च्छ । सूनृतावति । सु । नृतावति ॥१७३२॥

Mantra without Swara
उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि । रेवदस्मे व्युच्छ सूनृतावति ॥

उषः । अद्य । अ । द्य । इह । गोमति । अश्वावति । विभावरि । वि । भावरि । रेवत् । अस्मेइति । वि । उच्छ । सूनृतावति । सु । नृतावति ॥१७३२॥

Samveda - Mantra Number : 1732
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 8; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 19; Khand » 2;

Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar)

संस्कृत
Samveda Bhashyam (Acharya Ramnath Vedalankar) - संस्कृत
Meaning
हे (गोमति) गावः धेनवः दिव्यप्रकाशाश्चास्याः सन्तीति तादृशि, (अश्वावति) अश्वास्तुरगाः प्राणबलानि चास्याः सन्तीति तादृशि। [अत्र मन्त्रे ‘सोमाश्वेन्द्रियविश्वदेव्यस्य मतौ’ अ० ६।३।१३१ इत्यश्वशब्दस्य दीर्घः।] (विभावरि) ज्योतिर्मयि, (सूनृतावति) सूनृता प्रिया सत्या मधुरा च वेदवागस्या अस्तीति तादृशि (उषः) जगन्मातः ! त्वम् (अद्य) अस्मिन् दिने (इह) अस्माकं जीवने (अस्मे) अस्मभ्यम् (रेवत्) दिव्यैश्वर्ययुक्तं यथा स्यात् तथा। [अत्र रयिशब्दान्मतुपि ‘रयेर्मतौ बहुलम्’ अ० ६।१।३४ वा० इति वार्तिकेन यकारस्य सम्प्रसारणे ‘छन्दसीरः’ अ० ८।२।१५ इति मतुपो मस्य वत्वम्।] (व्युच्छ) तमोगुणाधिक्यं विवासय ॥२॥२
Essence
यथा ज्योतिर्मयी उषा रात्रेरन्धकारं निवारयति तथैव जगज्जननी स्तोतॄणां मानसपटलात् तमोगुणसाम्राज्यं दूरीकृत्य तान् सत्त्वगुणप्रधानान् करोति ॥२॥
Subject
अथ पुनरपि स एव विषय उच्यते।