Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 99

1875 Mantra
Devata- अग्निः Rishi- गोतमो राहूगणः Chhand- उष्णिक् Swara- ऋषभः Kaand Name- आग्नेयं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- आग्नेयं पर्व
Mantra with Swara
अ꣢ग्ने꣣ वा꣡ज꣢स्य꣣ गो꣡म꣢त꣣ ई꣡शा꣢नः सहसो यहो । अ꣣स्मे꣡ दे꣢हि जातवेदो꣣ म꣢हि꣣ श्र꣡वः꣢ ॥९९॥

अ꣡ग्ने꣢꣯ । वा꣡ज꣢꣯स्य । गो꣡म꣢꣯तः । ई꣡शा꣢꣯नः । स꣣हसः । यहो । अस्मे꣡इ꣢ति । दे꣣हि । जातवेदः । जात । वेदः । म꣡हि꣢꣯ । श्र꣡वः꣢꣯ ॥९९॥

Mantra without Swara
अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो । अस्मे देहि जातवेदो महि श्रवः ॥

अग्ने । वाजस्य । गोमतः । ईशानः । सहसः । यहो । अस्मेइति । देहि । जातवेदः । जात । वेदः । महि । श्रवः ॥९९॥

Samveda - Mantra Number : 99
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 1; Khand » 11;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(सहसः यहो) हे ओम् के जपरूप स्वाध्याय—वैराग्य और तदर्थ भावनरूप योगाभ्यास के सम्पातरूप सङ्घर्षण बल अर्थात् आध्यात्मिक ओज से गत प्राप्त—प्रकाशित साक्षात् होने वाले परमात्मन्! “स्वाध्यायाद् योगमासीत योगात् स्वाध्यायमामनेत्। स्वाध्याययोगसम्पत्त्या परमात्मा प्रकाशते” [योग॰ १.२८ व्यास] ‘यहुः’ “ओहाङ्गतौ” [जुहो॰] “औणादिकः कुः प्रत्ययः श्लुश्च बहुलादेव, अभ्यासहकारस्य जकारः” (जातवेदः-अग्ने) उत्पन्न हुए वेद जिससे हैं ऐसे प्रकाशस्वरूप परमात्मन्! तू (गोतमः-वाजस्य ईशानः) वेदवाणी वाले धन का स्वामी है (अस्मे महि श्रवः-देहि) हमारे लिये उस महान् धन ज्ञानरूप को प्रदान कर—हमारे जीवन में आचरित करा धारण करा।
Essence
परमात्मा वेदरूपवाणी वाले ज्ञान धन का धनी स्वामी है वह ओ३म् नाम जप—स्वाध्याय और अर्थभावनरूप योग से या वैराग्य और अभ्यास से साक्षात् होने वाला है उसकी उपासना से वेद के समस्त ज्ञान प्राप्त हो जाते हैं “यस्मिन् विज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवति” [बृहदा॰ १.२.११]।
Special
ऋषिः—गोतमः (वेदवाणी को चाहने वाला उपासक)॥ देवता—अग्निः (ज्ञानप्रकाशस्वरूप परमात्मा)॥