Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 988

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- कुरुसुतिः काण्वः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः
Mantra with Swara
उ꣣त्ति꣢ष्ठ꣣न्नो꣡ज꣢सा स꣣ह꣢ पी꣣त्वा꣡ शिप्रे꣢꣯ अवेपयः । सो꣡म꣢मिन्द्र च꣣मू꣢ सु꣣त꣢म् ॥९८८॥

उ꣣त्ति꣡ष्ठ꣢न् । उ꣣त् । ति꣡ष्ठ꣢꣯न् । ओ꣡ज꣢꣯सा । स꣣ह꣢ । पी꣣त्वा꣢ । शिप्रे꣢꣯इ꣡ति꣢ । अ꣣वेपयः । सो꣡म꣢꣯म् । इ꣣न्द्र । चमू꣡इति꣢ । सु꣣त꣢म् ॥९८८॥

Mantra without Swara
उत्तिष्ठन्नोजसा सह पीत्वा शिप्रे अवेपयः । सोममिन्द्र चमू सुतम् ॥

उत्तिष्ठन् । उत् । तिष्ठन् । ओजसा । सह । पीत्वा । शिप्रेइति । अवेपयः । सोमम् । इन्द्र । चमूइति । सुतम् ॥९८८॥

Samveda - Mantra Number : 988
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 3;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(इन्द्र) हे ऐश्वर्यवन् परमात्मन्! तू (चमूसुतं सोमं पीत्वा) योग की भूमि और मूर्धा अभ्यास वैराग्य के आधार पर*57 सम्पन्न उपासनारस को पान कर स्वीकार कर (ओजसा सह-उत्तिष्ठन्) स्वकीय ओज तेज के साथ उठाता हुआ*58 (शिप्रे-अवेपयः) नासिका के दोनों छिद्र*59—प्राण उदान को चला दे—प्रशस्तरूप से चला दे। हमारे उपासनारस को पान कर। हमें जीवनरस—दीर्घ जीवनरस—स्थिर जीवनरस मोक्ष का प्रदान कर॥१॥
Footnote
[*56. “कुरवः-ऋत्विङ् नाम” [निघं॰ ३.१८]।] [*57. “चम्वौ द्यावापृथिवीनाम” [निघं॰ ३.३०], “भूमिः प्रमा....दिवं यश्चक्रे मूर्धानाम्” [अथर्व॰ १०.७.३२]।] [*58. अन्तर्गतणिजर्थः।] [*59. “क्षिप्रे हनू-नासिके वा” [निरु॰ ६.१६]।]
Special
ऋषिः—कुरुसुतिः (अध्यात्मयज्ञ के ऋत्विजों की विभूति वाला*56)॥ देवता—इन्द्रः (ऐश्वर्यवान् परमात्मा)॥