Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 887

1875 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- अकृष्टा माषाः Chhand- जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
उ꣣भय꣢तः꣣ प꣡व꣢मानस्य र꣣श्म꣡यो꣢ ध्रु꣣व꣡स्य꣢ स꣣तः꣡ परि꣢꣯ यन्ति के꣣त꣡वः꣢ । य꣡दी꣢ प꣣वि꣢त्रे꣣ अ꣡धि꣢ मृ꣣ज्य꣢ते꣣ ह꣡रिः꣢ स꣢त्ता꣣ नि꣡ योनौ꣢꣯ क꣣ल꣡शे꣢षु सीदति ॥८८७॥

उ꣣भय꣡तः꣢ । प꣡व꣢꣯मानस्य । र꣣श्म꣡यः꣢ । ध्रु꣣व꣡स्य꣢ । स꣣तः꣢ । प꣡रि꣢꣯ । य꣣न्ति । केत꣡वः꣢ । य꣡दि꣢꣯ । प꣣वि꣡त्रे꣢ । अ꣡धि꣢꣯ । मृ꣣ज्य꣡ते꣢ । ह꣡रिः꣢꣯ । स꣡त्ता꣢꣯ । नि । यो꣡नौ꣢꣯ । क꣣ल꣡शे꣢षु । सी꣣दति ॥८८७॥

Mantra without Swara
उभयतः पवमानस्य रश्मयो ध्रुवस्य सतः परि यन्ति केतवः । यदी पवित्रे अधि मृज्यते हरिः सत्ता नि योनौ कलशेषु सीदति ॥

उभयतः । पवमानस्य । रश्मयः । ध्रुवस्य । सतः । परि । यन्ति । केतवः । यदि । पवित्रे । अधि । मृज्यते । हरिः । सत्ता । नि । योनौ । कलशेषु । सीदति ॥८८७॥

Samveda - Mantra Number : 887
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 1;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(ध्रुवस्य सतः पवमानस्य) एकरस वर्तमान आनन्दधारा में प्राप्त होने वाले परमात्मा के (रश्मयः केतवः) व्यापनशील प्रज्ञान—गुण*16 (उभयतः परियन्ति) जड़ जङ्गम संसार में परिप्राप्त हो रहे हैं (यदि ‘यत्-इ’) जब ही (हरिः पवित्रे-अधि मृज्यते) दुःखापहरणकर्ता सुखाहरणकर्ता परमात्मा प्राप्तिस्थान पवित्र उपासक के अन्दर प्राप्त किया जाता है—साक्षात् किया जाता है (सत्ता योनौ कलशेषु नि-सीदति) बैठने वाला यह मिलन के स्थान हृदय में और उसके समस्त कलास्थानों मन इन्द्रियों में*17 बस जाता है—उसका हृदय में ध्यान, मन में मनन, कानों में श्रवण, वाणी में स्तवन आदि होता रहता है॥२॥
Footnote
[*16. “केतुः प्रज्ञानम्” [निघं॰ ३.९]।] [*17. “कलशः कस्मात् कला अस्मिञ्छेरते” [निरु॰ ११.१२]।]
Special