Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 868

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- वसिष्ठो मैत्रावरुणिः Chhand- प्रगाथः(विषमा बृहती, समा सतोबृहती) Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
न꣡ दु꣢ष्टु꣣ति꣡र्द्र꣢विणो꣣दे꣡षु꣢ शस्यते꣣ न꣡ स्रेध꣢꣯न्तꣳ र꣣यि꣡र्न꣢शत् । सु꣣श꣢क्ति꣣रि꣡न्म꣢घव꣣न् तु꣢भ्यं꣣ मा꣡व꣢ते दे꣣ष्णं꣡ यत्पार्ये꣢꣯ दि꣣वि꣢ ॥८६८॥

न꣢ । दु꣣ष्टुतिः꣢ । दुः꣣ । स्तुतिः꣢ । द्र꣣विणोदे꣡षु꣢ । द्र꣣विणः । दे꣡षु꣢꣯ । श꣣स्यते । न꣢ । स्रे꣡धन्त꣢꣯म् । र꣣यिः꣢ । न꣣शत् । सु꣣श꣡क्तिः꣢ । सु꣣ । श꣡क्तिः꣢꣯ । इत् । म꣣घवन् । तु꣡भ्य꣢꣯म् । मा꣡व꣢꣯ते । दे꣡ष्ण꣢म् । यत् । पा꣡र्ये꣢꣯ । दि꣣वि꣢ ॥८६८॥

Mantra without Swara
न दुष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते न स्रेधन्तꣳ रयिर्नशत् । सुशक्तिरिन्मघवन् तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि ॥

न । दुष्टुतिः । दुः । स्तुतिः । द्रविणोदेषु । द्रविणः । देषु । शस्यते । न । स्रेधन्तम् । रयिः । नशत् । सुशक्तिः । सु । शक्तिः । इत् । मघवन् । तुभ्यम् । मावते । देष्णम् । यत् । पार्ये । दिवि ॥८६८॥

Samveda - Mantra Number : 868
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 4;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(द्रविणोदेषु) भौतिक या आध्यात्मिक धनदाताओं में (दुष्टुतिः-न शस्यते) बुरी स्तुति—विपरीत स्तुति—मन में कुछ, आचरण में कुछ, ऐसी अपवित्र मिथ्या स्तुति प्रशस्त नहीं या विहित नहीं और (स्रेधन्तं रयिः-न नशत्) हिंसा करने वाले—फिर उपकार को न मानने वाले कृतघ्न को धनादि व्याप्त भी नहीं होता—सफल नहीं होता “नशत्-व्याप्तिकर्मा” [निघं॰ २.२८] (मघवन् तुभ्यं सुशक्तिः-इत्) ऐश्वर्यवन् तेरे लिए तो सुगमता ही है (मावते देष्णम्) मेरे जैसे उपासक के लिए जो देने योग्य आध्यात्मिक धन तू देना चाहे (यत् पार्ये दिवि) जो धन पार—द्युलोक—मोक्षधाम का धन है।
Essence
धनदाताओं के निमित्त बुरी स्तुति अपवित्र स्तुति प्रशस्त नहीं—पसन्द नहीं या विहित नहीं और कृतघ्न को धन व्याप्त नहीं होता है—नहीं फलता है ऐश्वर्यवन् परमात्मन् तेरे लिए तो सुगमता है। मेरे जैसे उपासक के लिए अभीष्ट धन देना चाहे तो वह अध्यात्मधन अत्यन्त दूर मोक्षधाम में भी देता है।
Special