Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 646

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- प्रजापतिः Chhand- विराडनुष्टुप् Swara- गान्धारः
Mantra with Swara
ई꣢शे꣣ हि꣢ श꣣क्र꣢꣫स्तमू꣣त꣡ये꣢ हवामहे꣣ जे꣡ता꣢र꣣म꣡प꣢राजितम् । स꣡ नः꣢ स्व꣣र्ष꣢द꣣ति द्वि꣢षः꣣ क्र꣢तु꣣श्छ꣡न्द꣢ ऋ꣣तं꣢ बृ꣣ह꣢त् ॥६४६

ई꣡शे꣢꣯ । हि । श꣣क्रः꣢ । तम् । ऊ꣣त꣡ये꣢ । ह꣣वामहे । जे꣡ता꣢꣯रम् । अ꣡प꣢꣯राजितम् । अ । प꣣राजितम् । स꣢ । नः꣣ । स्वर्षत् । अ꣡ति꣢꣯ । द्वि꣡षः꣢꣯ । क्र꣡तुः꣢꣯ । छ꣡न्दः꣢꣯ । ऋ꣣तम् । बृ꣣ह꣢त् ॥६४६॥

Mantra without Swara
ईशे हि शक्रस्तमूतये हवामहे जेतारमपराजितम् । स नः स्वर्षदति द्विषः क्रतुश्छन्द ऋतं बृहत् ॥६४६

ईशे । हि । शक्रः । तम् । ऊतये । हवामहे । जेतारम् । अपराजितम् । अ । पराजितम् । स । नः । स्वर्षत् । अति । द्विषः । क्रतुः । छन्दः । ऋतम् । बृहत् ॥६४६॥

Samveda - Mantra Number : 646

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(शक्रः) शक्तिमान् परमात्मा (ईशे हि) नितान्त स्वामित्व करता है—शासन करता है (ते जेतारम्-अपराजितम्) उस पराजित न होने वाले विजयशील को (ऊतये) अपनी रक्षा के लिये (हवामहे) हम आमन्त्रित करते रहें उपसना द्वारा (स्व-नः-द्विषः) वह हमारी द्वेषभावनाओं को (अति स्वर्ष) बुरे प्रकार नष्ट करे “स्वृ उपतापार्थः” (भ्वादि) ‘लिङर्थ लेट्’ (क्रतुः-छन्दः-ऋतं बृहत्) कर्म, रक्षण, “छन्दांसि छादनात्” [निरु॰ ७.१२] ज्ञान बढ़े।
Essence
शक्तिमान् परमात्मा हम पर स्वामित्व करे, स्वामीरूप में विराजमान रहे। आत्मरक्षा के लिये कभी न हारने वाले सदा विजयशील को आमन्त्रित करते रहें। वह हमारी द्वेषभावनाओं को सर्वथा मिटा दे। हमारी कर्मशीलता, रक्षण शक्ति, ज्ञान प्रवृत्ति को बढ़ाता रहे॥६॥
Special