Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 631

1875 Mantra
Devata- सूर्यः Rishi- सार्पराज्ञी Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- आरण्यं काण्डम् Gaan- आरण्य गान
Mantra with Swara
अ꣣न्त꣡श्च꣢रति रोच꣣ना꣢꣫स्य प्रा꣣णा꣡द꣢पान꣣ती꣢ । व्य꣢꣯ख्यन्महि꣣षो꣡ दिव꣢꣯म् ॥६३१॥

अ꣣न्त꣡रिति꣢ । च꣣रति । रोचना꣢ । अ꣣स्य꣢ । प्रा꣣णा꣢त् । प्र꣣ । आना꣢त् । अ꣣पानती꣢ । अ꣣प । अनती꣢ । वि । अ꣣ख्यत् । महिषः꣢ । दि꣡व꣢꣯म् ॥६३१॥

Mantra without Swara
अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती । व्यख्यन्महिषो दिवम् ॥

अन्तरिति । चरति । रोचना । अस्य । प्राणात् । प्र । आनात् । अपानती । अप । अनती । वि । अख्यत् । महिषः । दिवम् ॥६३१॥

Samveda - Mantra Number : 631
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 3; Dashati » 5;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 5;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(महिषः-रोचना) महान् “महिषः-महन्नाम” [निघं॰ ३.३] ‘रोचनः, आकारादेशश्छान्दसः’ रोचमान—प्रकाशमान (अस्य) इस जगत् के (अन्तः) अन्दर (चरति) प्राप्त हो रहा है (प्राणात्-अपानती) द्युलोक से पृथिवीलोक पर्यन्त “द्यावावृथिवी प्राणापानौ” [श॰ ४.३.२.१२२] (दिवं व्यख्यत्) मोक्षधाम को प्रकाशित करता है।
Essence
महान् प्रकाशमान परमात्मा इस जगत् के अन्दर द्युलोक से लेकर पृथिवी तक प्राप्त हो रहा है और मोक्षधाम को स्वप्रकाश से प्रकाशित कर रहा है॥५॥
Special
ऋषिः—सार्पराज्ञी (वाक्शक्तिसम्पन्न व्यक्ति)॥ छन्दः—गायत्री॥