Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 610

1875 Mantra
Devata- विश्वे देवाः Rishi- ऋजिश्वा भारद्वाजः Chhand- जगती Swara- धैवतः Kaand Name- आरण्यं काण्डम् Gaan- आरण्य गान
Mantra with Swara
वि꣡श्वे꣢ दे꣣वा꣡ मम꣢꣯ शृण्वन्तु य꣣ज्ञ꣢मु꣣भे꣢꣯ रोद꣢꣯सी अ꣣पां꣢꣯ नपा꣢꣯च्च꣣ म꣡न्म꣢ । मा꣢ वो꣣ व꣡चा꣢ꣳसि परि꣣च꣡क्ष्या꣢णि वोचꣳ सु꣣म्ने꣢꣫ष्विद्वो꣣ अ꣡न्त꣢मा मदेम ॥६१०॥

वि꣡श्वे꣢꣯ । दे꣣वाः꣢ । म꣡म꣢꣯ । शृ꣣ण्वन्तु । यज्ञ꣢म् । उ꣣भे꣡इति꣢ । रो꣡द꣢꣯सी꣣इ꣡ति꣢ । अ꣣पा꣢म् । न꣡पा꣢꣯त् । च । मन्म꣢ । मा । वः꣣ । व꣡चाँ꣢꣯सि । प꣣रिच꣡क्ष्या꣢णि । प꣣रि । च꣡क्ष्या꣢꣯णि । वो꣣चम् । सुम्ने꣡षु꣢ । इत् । वः꣣ । अ꣡न्त꣢꣯माः । म꣣देम ॥६१०॥

Mantra without Swara
विश्वे देवा मम शृण्वन्तु यज्ञमुभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म । मा वो वचाꣳसि परिचक्ष्याणि वोचꣳ सुम्नेष्विद्वो अन्तमा मदेम ॥

विश्वे । देवाः । मम । शृण्वन्तु । यज्ञम् । उभेइति । रोदसीइति । अपाम् । नपात् । च । मन्म । मा । वः । वचाँसि । परिचक्ष्याणि । परि । चक्ष्याणि । वोचम् । सुम्नेषु । इत् । वः । अन्तमाः । मदेम ॥६१०॥

Samveda - Mantra Number : 610
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 3; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 6; Khand » 3;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(विश्वे देवाः) समस्त विद्वान् वेदप्रवक्ता ऋषिजन “विश्वे देवाः सूक्तवाचः” [तै॰ सं॰ ३.३.२.१-२] (मम) मेरे (यज्ञम्) अध्यात्मयज्ञ को अनुमोदित करें—उसमें सहयोग देकर बढ़ावें (उभे रोदसी) दोनों द्यावापृथिवी “रोदसी द्यावावृथिवीनाम” [निघं॰ ३.३०] मेरे पिता और माता “द्यौर्मे पिता माता पृथिवी महीयम्” [ऋ॰ १.१६४.३३] भी अनुमोदन दें—पुष्ट करें। अथवा विश्वेदेव—इन्द्रियाँ “प्राणा वै विश्वेदेवाः” [तै॰ सं॰ ५.२.२.११] “प्राणा इन्द्रियाणि” [काठ॰ ८.१] और द्यावापृथिवी—प्राणोदान “द्यावीपृथिवी प्राणोदानौ” [श॰ ४.३.१.२२] (च) और (अपान्नपात्) आप्त उपासकों को न गिराने वाला—रक्षा करने वाला अपनाने वाला परमात्मा मेरे (मन्म) मननीय स्तुतिवचन “मन्मभिः-मननीयैः स्तोमैः” [निरु॰ १०.६] (शृण्वन्तु) सुनें—स्वीकार करें (वः) तुम्हारे लिये (परिचक्ष्याणि वचांसि) निन्दनीय वचनों को (मा वोचम्) मैं न बोलूँ—प्रतिकूल न आचरूँ (सुम्नेषु-इत्) तुमसे होने वाले सुखों के निमित्त (वः-अन्तमाः-मदेम) तुम्हारे समीप में रहकर हर्षित हों।
Essence
हे सब मुमुक्षु ऋषियो! मेरे अध्यात्मयज्ञ को अनुमोदित करो पुष्ट करो बढ़ाओ, माता पिताओ एवं प्राणोदानो तुम भी बढ़ाओ, आप्त जीवन्मुक्तों का रक्षक अपनाने वाला परमात्मा मननीय स्तुतिवचन को सुने, स्वीकार करे मैं तुम्हारे लिये निन्दनीय वचन न बोलूँ—प्रतिकूल न आचरूँ। सुखों के निमित्त तुम्हारे समीप में हर्षित होवें॥९॥
Special
ऋषिः—भरद्वाजः (अमृतान्नभोग को अपने में भरने वाला उपासक)॥ देवता—विश्वेदेवाः॥ छन्दः—त्रिष्टुप्॥