Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 497

1875 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- मेधातिथिः काण्वः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- पावमानं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- पावमानं पर्व
Mantra with Swara
अ꣡चि꣢क्रद꣣द्वृ꣢षा꣣ ह꣡रि꣢र्म꣣हा꣢न्मि꣣त्रो꣡ न द꣢꣯र्श꣣तः꣢ । स꣡ꣳ सूर्ये꣢꣯ण दिद्युते ॥४९७॥

अ꣡चि꣢꣯क्रदत् । वृ꣡षा꣢꣯ । ह꣡रिः꣢꣯ । म꣣हा꣢न् । मि꣣त्रः꣢ । मि꣣ । त्रः꣢ । न । द꣣र्शतः꣢ । सम् । सू꣡र्ये꣢꣯ण । दि꣣द्युते ॥४९७॥

Mantra without Swara
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः । सꣳ सूर्येण दिद्युते ॥

अचिक्रदत् । वृषा । हरिः । महान् । मित्रः । मि । त्रः । न । दर्शतः । सम् । सूर्येण । दिद्युते ॥४९७॥

Samveda - Mantra Number : 497
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 2;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 4;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(महान् वृषा हरिः) महान् कामवर्षक तथा दुःखापहरणकर्ता सुखाहरणकर्ता सोम शान्तस्वरूप परमात्मा (मित्रः-न दर्शतः) मित्र के समान दर्शनीय (अचिक्रदत्) बुलाता है—सम्भाषण करता है “क्रदि आह्वाने रोदने च” [भ्वादि॰] ‘अह्वाने नमाभावश्छान्दसः’ (सूर्येण सन्दिद्युते) सूर्य के समान ‘लुप्तोपमावाचकालङ्कारः’ सम्यक् प्रकाशित होता है “वेदाहमेतं पुरुषं महान्तमादित्यवर्णं तमसः परस्तात्” [यजु॰ ३१.१८]।
Essence
महान् कामनापूरक दुःखापहरणकर्ता सुखाहरणकर्ता शान्तस्वरूप मित्र की भाँति दर्शनीय परमात्मा को आमन्त्रित करता हूँ, जो सूर्य के समान प्रकाशमान है॥१॥
Special
ऋषिः—मेध्यातिथिः (सङ्गमनीय परमात्मा में निरन्तर गतिशील प्रवेशशील उपासक)॥