Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 354

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- प्रियमेध आङ्गिरसः Chhand- अनुष्टुप् Swara- गान्धारः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
आ꣢ त्वा꣣ र꣢थं꣣ य꣢थो꣣त꣡ये꣢ सु꣣म्ना꣡य꣢ वर्तयामसि । तु꣣विकूर्मि꣡मृ꣢ती꣣ष꣢ह꣣मि꣡न्द्र꣢ꣳ शविष्ठ꣣ स꣡त्प꣢तिम् ॥३५४॥

आ꣢ । त्वा꣣ । र꣡थ꣢꣯म् । य꣡था꣢꣯ । ऊ꣣त꣡ये꣢ । सु꣣म्ना꣡य꣢ । व꣣र्तयामसि । तुविकूर्मि꣢म् । तु꣣वि । कूर्मि꣢म् । ऋ꣣तीष꣡ह꣢म् । ऋ꣣ती । स꣡ह꣢꣯म् । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । श꣣विष्ठ । स꣡त्प꣢꣯तिम् । सत् । प꣣तिम् ॥३५४॥

Mantra without Swara
आ त्वा रथं यथोतये सुम्नाय वर्तयामसि । तुविकूर्मिमृतीषहमिन्द्रꣳ शविष्ठ सत्पतिम् ॥

आ । त्वा । रथम् । यथा । ऊतये । सुम्नाय । वर्तयामसि । तुविकूर्मिम् । तुवि । कूर्मिम् । ऋतीषहम् । ऋती । सहम् । इन्द्रम् । शविष्ठ । सत्पतिम् । सत् । पतिम् ॥३५४॥

Samveda - Mantra Number : 354
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 2;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 1;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(शविष्ठ) हे अत्यन्त बलवान्! परमात्मन् (तुविकूर्मिम्) बहुत कर्म शक्ति वाले—“तुवि बहुनाम” [निघं॰ ३.१] (ऋतीषहम्) ज्ञान कोष भार वहन समर्थ—(सत्पतिम्) सत्ता मात्र के स्वामी (त्वा-इन्द्रम्) तुझ परमात्मा को (ऊतये) रक्षा के लिये (सुम्नाय) सुख के लिए (यथारथम्) रथ की भाँति (आवर्तयामसि) अपने जीवन में पुनः पुनः आवर्तित करते हैं, तेरी शरण लेते हैं।
Essence
बहुत कर्म शक्ति वाले ज्ञानकोष वाले सत्तामात्र के स्वामी परमात्मा का अपनी संसारस्थिति के लिये तथा विशेष सुख मोक्षसुख प्राप्ति के लिए रथ—यान—गाड़ी की भाँति ध्यान स्मरण द्वारा पुनः पुनः जीवन में आवर्तन करना चाहिए॥३॥
Special
ऋषिः—प्रियमेधः (प्रिय है मेधा जिसको या परमात्मा से सङ्गम प्रिय जिसको है ऐसा जन)॥