Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 339

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- रेणुर्वैश्वामित्रः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
इ꣡न्द्रा꣢य꣣ गि꣢रो꣣ अ꣡नि꣢शितसर्गा अ꣣पः꣡ प्रै꣢꣯रय꣣त्स꣡ग꣢रस्य꣣ बु꣡ध्ना꣢त् । यो꣡ अक्षे꣢꣯णेव च꣣क्रि꣢यौ꣣ श꣡ची꣢भि꣣र्वि꣡ष्व꣢क्त꣣स्त꣡म्भ꣢ पृथि꣣वी꣢मु꣣त꣢ द्याम् ॥३३९॥

इ꣡न्द्रा꣢꣯य । गि꣡रः꣢꣯ । अ꣡नि꣢꣯शितसर्गाः । अ꣡नि꣢꣯शित । स꣣र्गाः । अपः꣢ । प्र । ऐ꣣रयत् । स꣡ग꣢꣯रस्य । स । ग꣣रस्य । बु꣡ध्ना꣢꣯त् । यः । अ꣡क्षे꣢꣯ण । इ꣣व । चक्रि꣡यौ꣢ । श꣡ची꣢꣯भिः । वि꣡ष्व꣢꣯क् । वि । स्व꣣क् । तस्त꣡म्भ꣢ । पृ꣣थि꣢वीम् । उ꣣त꣢ । द्याम् ॥३३९॥

Mantra without Swara
इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रैरयत्सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रियौ शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम् ॥

इन्द्राय । गिरः । अनिशितसर्गाः । अनिशित । सर्गाः । अपः । प्र । ऐरयत् । सगरस्य । स । गरस्य । बुध्नात् । यः । अक्षेण । इव । चक्रियौ । शचीभिः । विष्वक् । वि । स्वक् । तस्तम्भ । पृथिवीम् । उत । द्याम् ॥३३९॥

Samveda - Mantra Number : 339
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 4; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 5;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 11;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(इन्द्राय) परमात्मा के लिये (अनिशितसर्गाः-गिरः) अविछिन्न क्रम वाली वाणियों—स्तुतियों के लिये (अपः) कर्म को (प्रैरयत्) प्रेरित करता है (सगरस्य बुध्नात्) अन्तरिक्ष के बुध्न-मूल से—पृथिवीपृष्ठ से (यः) जो (अक्षेण-इव चक्रियौ) अक्ष—धुरा से चक्रों को कर्म शक्तियों से (विष्वक्) सब ओर पृथिवी और द्युलोक को स्तम्भित करता है।
Essence
उपासक उस परमात्मा के लिये निरन्तर स्तुतियाँ करता है और सदाचरण कर्म हृदयाकाश के मूल से प्रेरित करता है जो कर्मशक्ति से धुरा से दो पहियों की भाँति द्यावापृथिवी को ठीक सम्भाले हुए है॥८॥
Special
ऋषिः—रेणुः (सूक्ष्मज्ञ उपासक)॥