Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 265

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- वत्सः Chhand- बृहती Swara- मध्यमः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
अ꣣भि꣡ वो꣢ वी꣣र꣡मन्ध꣢꣯सो꣣ म꣡दे꣢षु गाय गि꣣रा꣢ म꣣हा꣡ विचे꣢꣯तसम् । इ꣢न्द्रं꣣ ना꣢म꣣ श्रु꣡त्य꣢ꣳ शा꣣कि꣢नं꣣ व꣢चो꣣ य꣡था꣢ ॥२६५॥

अ꣣भि꣢ । वः꣣ । वीर꣢म् । अ꣡न्ध꣢꣯सः । म꣡दे꣢꣯षु । गा꣣य । गिरा꣢ । म꣣हा꣢ । विचे꣢꣯तसम् । वि । चे꣣तसम् । इ꣡न्द्र꣢꣯म् । ना꣡म꣢꣯ । श्रु꣡त्य꣢꣯म् । शा꣣कि꣡न꣢म् । व꣡चः꣢꣯ । य꣡था꣢꣯ ॥२६५॥

Mantra without Swara
अभि वो वीरमन्धसो मदेषु गाय गिरा महा विचेतसम् । इन्द्रं नाम श्रुत्यꣳ शाकिनं वचो यथा ॥

अभि । वः । वीरम् । अन्धसः । मदेषु । गाय । गिरा । महा । विचेतसम् । वि । चेतसम् । इन्द्रम् । नाम । श्रुत्यम् । शाकिनम् । वचः । यथा ॥२६५॥

Samveda - Mantra Number : 265
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 3; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 4;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(वः) हे उपासको! तुम “विभक्तिव्यत्ययः” (अन्धसः-मदेषु) आध्यानीय—समन्तरूप से ध्यान करने योग्य परमात्मा के “अन्धः-आध्यानीयं भवति” [निरु॰ ५.१] अर्चन स्तवन—उपासन प्रसङ्गों में “मदति-अर्चतिकर्मा” [निरु॰ ३.१४] (वीरे विचेतसम्) पराक्रमी विशेष ज्ञानी—सर्वज्ञ—(श्रुत्यं शाकिनम्) श्रवणीय शक्तिमान् (इन्द्रं नाम) प्रसिद्ध परमात्मा का (महागिरा) महत्त्व वाली स्तुति से (वचः-यथा) ‘यथा वचः’ वाणी शक्ति के अनुसार (अभिगाय) ‘गायत वचनव्यत्ययः’ निरन्तर गान—गुणगान करो।
Essence
हे उपासको! तुम समन्तरूप से ध्यान करने योग्य परमात्मा से स्तुतिप्रसङ्गों में पराक्रमी सर्वज्ञ श्रोतव्य सर्वशक्तिमान्—प्रसिद्ध परमात्मा का खुलकर गुणगान करो जब तक वाणीशक्ति गा सके॥२॥
Special
ऋषिः—वत्सः (परमात्मगुणों का वक्ता)॥