Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

Samveda Mantra 1177

1875 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- प्रतर्दनो दैवोदासिः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
च꣣मूष꣢च्छ्ये꣣नः꣡ श꣢कु꣣नो꣢ वि꣣भृ꣡त्वा꣢ गोवि꣣न्दु꣢र्द्र꣣प्स꣡ आयु꣢꣯धानि बि꣡भ्र꣢त् । अ꣣पा꣢मू꣣र्मि꣡ꣳ सच꣢꣯मानः समु꣣द्रं꣢ तु꣣री꣢यं꣣ धा꣡म꣢ महि꣣षो꣡ वि꣢वक्ति ॥११७७॥

च꣣मूष꣢त् । च꣣मू । स꣢त् । श्ये꣣नः꣢ । श꣣कुनः꣢ । वि꣣भृ꣡त्वा꣢ । वि꣣ । भृ꣡त्वा꣢꣯ । गो꣣विन्दुः꣢ । गो । विन्दुः꣢ । द्र꣣प्सः꣢ । आ꣡यु꣢꣯धानि । बि꣡भ्र꣢꣯त् । अ꣣पा꣢म् । ऊ꣣र्मि꣢म् । स꣡च꣢꣯मानः । स꣣मु꣢द्रम् । स꣣म् । उद्र꣢म् । तु꣣री꣡य꣢म् । धा꣡म꣢꣯ । म꣣हिषः꣢ । वि꣣वक्ति ॥११७७॥

Mantra without Swara
चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिꣳ सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति ॥

चमूषत् । चमू । सत् । श्येनः । शकुनः । विभृत्वा । वि । भृत्वा । गोविन्दुः । गो । विन्दुः । द्रप्सः । आयुधानि । बिभ्रत् । अपाम् । ऊर्मिम् । सचमानः । समुद्रम् । सम् । उद्रम् । तुरीयम् । धाम । महिषः । विवक्ति ॥११७७॥

Samveda - Mantra Number : 1177
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 9; Khand » 1;

Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Swami Brahmmuni Parivrajak) - हिन्दी
Meaning
(चमूषत्) द्युलोक पृथिवीलोक में*13 द्यावापृथिवीमय समस्त जगत् में रहनेवाला सर्वत्र व्यापक (श्येनः शकुनः) शंसनीय गतिमान्—प्रशंसनीय प्राप्तिवाला*14 कल्याणकारी*15 (विभृत्वा) विशेष भरण पोषण करनेवाला*16 (गोविन्दुः) वाक् विद्याविषय को प्राप्त हुआ (द्रप्सः) अपने अन्दर भरणीय और भक्षणीय सात्म करने योग्य*17 शान्तस्वरूप परमात्मा (आयुधानि बिभ्रत्) जलों को*18 धारण करता है (अपाम्-ऊर्मिं सचमानः) आप्तजनों की*19 भावना—स्तुति प्रार्थना को सेवन करता हुआ (महिषः) महान् उपकारक सोम—परमात्मा (तुरीयं धाम समुद्रं विवक्ति) चतुर्थ—कार्य, कारण, जीवलोक से ऊपर मोक्ष—आनन्दसागर का विवेचन करता है—प्राप्त कराता स्वीकार करता है॥३॥
Footnote
[*13. “चम्वौ द्यावापृथिवीनाम” [निघं॰ ३.३०]।] [*14. “श्येनः शंसनीयं गच्छति” [निरु॰ ४.२४]।] [*15. “शकुनिः सर्वत्र शङ्करः” [निरु॰ ९.३]।] [*16. “अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते” [अष्टा॰ ३.२.८५] भृञ् धातोः क्वनिप्।] [*17. “द्रप्सः सम्भृतः प्सानीयो भवति” [निरु॰ ५.१५]।] [*18. “आयुधानि-उदकनाम” [निघं॰ १.१२]।] [*19. “मनुष्या वा आपश्चन्द्रा” [श॰ ७.३.१.२०] कर्मणि क्विप्।]
Special