Samveda Bhashya (Acharya Ramnath Vedalankar)

Samveda Mantra 1579

1875 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- भर्गः प्रागाथः Chhand- बार्हतः प्रगाथः (विषमा बृहती, समा सतोबृहती) Swara- मध्यमः
Mantra with Swara
श꣣ग्ध्यू꣢३꣱षु꣡ श꣢चीपत꣣ इ꣢न्द्र꣣ वि꣡श्वा꣢भिरू꣣ति꣡भिः꣢ । भ꣢गं꣣ न꣡ हि त्वा꣢꣯ य꣣श꣡सं꣢ वसु꣣वि꣢द꣣म꣡नु꣢ शूर꣣ च꣡रा꣢मसि ॥१५७९॥

श꣣ग्धि꣢ । उ꣣ । सु꣢ । श꣣चीपते । शची । पते । इ꣡न्द्र꣢꣯ । वि꣡श्वा꣢꣯भिः । ऊ꣣ति꣡भिः꣢ । भ꣡ग꣢꣯म् । न । हि । त्वा꣣ । यश꣡स꣢म् । व꣣सुवि꣡द꣢म् । व꣣सु । वि꣡द꣢꣯म् । अ꣡नु꣢꣯ । शू꣣र । च꣡रा꣢꣯मसि ॥१५७९॥

Mantra without Swara
शग्ध्यू३षु शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । भगं न हि त्वा यशसं वसुविदमनु शूर चरामसि ॥

शग्धि । उ । सु । शचीपते । शची । पते । इन्द्र । विश्वाभिः । ऊतिभिः । भगम् । न । हि । त्वा । यशसम् । वसुविदम् । वसु । विदम् । अनु । शूर । चरामसि ॥१५७९॥

Samveda - Mantra Number : 1579
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 7; Ardh Prapathak » 3;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 16; Khand » 1;

Samveda Bhashya (Acharya Ramnath Vedalankar)

हिन्दी
Samveda Bhashya (Acharya Ramnath Vedalankar) - हिन्दी
Meaning
हे (शचीपते) प्रज्ञा और कर्म के स्वामिन् ! (इन्द्र) मेरे अन्तरात्मन् ! तू (विश्वाभिः) सब (ऊतिभिः) प्रगतियों से (उ सु) भली-भाँति (शग्धि) सशक्त हो। हे (शूर) शूरवीर ! (भगं न) सूर्य के समान (यशसम्) यशस्वी और (वसुविदम्) ऐश्वर्यों को पानेवाले (त्वा) तेरा, हम (अनु चरामसि) सेवन करते हैं ॥१॥ यहाँ उपमालङ्कार है ॥१॥
Essence
अपने आत्मा को प्रबुद्ध करके ही मनुष्य उन्नति कर सकते हैं ॥१॥
Subject
प्रथम ऋचा की व्याख्या पूर्वार्चिक में २५३ क्रमाङ्क पर परमात्मा और राजा के विषय में हो चुकी है। यहाँ अपने अन्तरात्मा को प्रबोधन है।