SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 860

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- पराशरः शाक्त्यः Chhand- त्रिष्टुप् Swara- धैवतः
Mantra with Swara
सो꣢मं꣣ गा꣡वो꣢ धे꣣न꣡वो꣢ वावशा꣣नाः꣢꣫ सोमं꣣ वि꣡प्रा꣢ म꣣ति꣡भिः꣢ पृ꣣च्छ꣡मा꣢नाः । सो꣡मः꣢ सु꣣त꣡ ऋ꣢च्यते पू꣣य꣡मा꣢नः꣣ सो꣡मे꣢ अ꣣र्का꣢स्त्रि꣣ष्टु꣢भः꣣ सं꣡ न꣢वन्ते ॥८६०॥

सो꣡म꣢꣯म् । गा꣡वः꣢꣯ । धे꣣न꣡वः꣢ । वा꣣वशानाः꣢ । सो꣡म꣢꣯म् । वि꣡प्राः꣢꣯ । वि । प्राः꣣ । मति꣡भिः꣢ । पृ꣡च्छ꣡मा꣢नाः । सो꣡मः꣢꣯ । सु꣣तः꣢ । ऋ꣣च्यते । पूय꣡मा꣢नः । सो꣡मे꣢꣯ । अ꣣र्काः꣢ । त्रि꣡ष्टु꣡भः꣢ । त्रि꣣ । स्तु꣡भः꣢꣯ । सम् । न꣣वन्ते ॥८६०॥

Mantra without Swara
सोमं गावो धेनवो वावशानाः सोमं विप्रा मतिभिः पृच्छमानाः । सोमः सुत ऋच्यते पूयमानः सोमे अर्कास्त्रिष्टुभः सं नवन्ते ॥

सोमम् । गावः । धेनवः । वावशानाः । सोमम् । विप्राः । वि । प्राः । मतिभिः । पृच्छमानाः । सोमः । सुतः । ऋच्यते । पूयमानः । सोमे । अर्काः । त्रिष्टुभः । त्रि । स्तुभः । सम् । नवन्ते ॥८६०॥

Samveda - Mantra Number : 860
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 2;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 3;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(धनेवः) ज्ञान-दुग्ध पिलाने वाली (गावः) वेदवाणियाँ, (सोमम् वावशानाः) सर्वप्रेरक-तथा-सर्वोत्पादक परमेश्वर की कामना करती हैं । (विप्राः) मेधावी उपासक (मतिभिः) अपनी-अपनी मतियों के अनुसार (सोमम पृच्छमानाः) सर्वप्रेरक-तथा-सर्वोत्पादक परमेश्वर के सम्बन्ध में प्रश्न करते रहते हैं, पूछ-ताछ करते रहते हैं । (सोमः) सर्व प्रेरक तथा सर्वोत्पादक परमेश्वर (पूयमान;) जब विशुद्ध रूप में (सुतः) साक्षात् प्रकट हो जाता है, तब वह (ऋच्यते) ऋचाओं द्वारा स्तुत होता है । (अर्काः) वेदमन्त्र, — जो कि (त्रिष्टुभः) त्रिविधरूप में परमेश्वर की स्तुतियां करते हैं, —(सोमे) सर्वप्रेरक तथा सर्वोत्पादक परमेश्वर में आश्रय पाये हुए, —उसी की (सं नवन्ते) सम्यक्-स्तुतियां कर रहे हैं।
Footnote
[ अर्कः = मन्त्रः । “अर्कः मन्त्रो भवति, यदनेनार्चन्ति” (निरु० ५। १। ४) । त्रिष्टुभः = तीन प्रकार से स्तुतियां करने वाले । वेदों के अर्थ त्रिविध होते हैं,आध्यात्मिक, आधिदैविक तथा आधिभौतिक । त्रिविध अर्थों में, साक्षात् तथा परम्परया, परमेश्वर की ही स्तुति होती है ]