SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 822

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- सिकता निवावरी Chhand- जगती Swara- निषादः
Mantra with Swara
म꣣नीषि꣡भिः꣢ पवते पू꣣र्व्यः꣢ क꣣वि꣡र्नृभि꣢꣯र्य꣣तः꣢꣫ परि꣣ को꣡शा꣢ꣳ असिष्यदत् । त्रि꣣त꣢स्य꣣ ना꣡म꣢ ज꣣न꣢य꣣न्म꣢धु꣣ क्ष꣢र꣣न्नि꣡न्द्र꣢स्य वा꣣यु꣢ꣳ स꣣ख्या꣡य꣢ व꣣र्ध꣡य꣢न् ॥८२२॥

म꣢नी꣡षिभिः꣣ । प꣣वते । पूर्व्यः꣡ । क꣣विः꣢ । नृ꣡भिः꣢꣯ । य꣣तः꣢ । प꣡रि꣢꣯ । को꣡शा꣢꣯न् । अ꣣सिष्यदत् । त्रित꣡स्य꣢ । ना꣡म꣢꣯ । ज꣣न꣡य꣢न् । म꣡धु꣢꣯ । क्ष꣡र꣢꣯न् । इ꣡न्द्र꣢꣯स्य । वा꣡यु꣢म् । स꣣ख्या꣡य꣢ । स꣣ । ख्या꣡य꣢꣯ । व꣣र्द्ध꣡य꣢न् ॥८२२॥

Mantra without Swara
मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशाꣳ असिष्यदत् । त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरन्निन्द्रस्य वायुꣳ सख्याय वर्धयन् ॥

मनीषिभिः । पवते । पूर्व्यः । कविः । नृभिः । यतः । परि । कोशान् । असिष्यदत् । त्रितस्य । नाम । जनयन् । मधु । क्षरन् । इन्द्रस्य । वायुम् । सख्याय । स । ख्याय । वर्द्धयन् ॥८२२॥

Samveda - Mantra Number : 822
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 2; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 3; Khand » 5;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(पूर्व्यः कविः) सर्वप्रथम कवि अर्थात् परमेश्वर, अपने वेदकाव्य द्वारा (पवते) पवित्र करता है । (मनीषिभिः) मन की गतियों के स्वामी (नृभिः) उपासक नेताओं द्वारा (यतः) संयम विधि से ध्यान किया गया परमेश्वर उनके (कोशान्) पञ्च कोशों में (परि) पूर्णतया (असिष्यदत्) आनन्दरस रूप में प्रस्रवित हो जाता है । तदनन्तर उपासक (त्रितस्य) तीनों लोकों में व्याप्त (इन्द्रस्य) परमेश्वर का (नाम) ओ३म् नाम (जनयन्) जपता हुआ, और (मधु) अपने मधुर-भक्तिरस को (क्षरन्) परमेश्वर की ओर प्रवाहित करता हुआ, (सख्याय) परमेश्वर के सखिभाव के लिये, उस की मैत्री के लिये, (वायुम) अपनी प्राणशक्ति को, जीवनीय शक्ति को (वर्धयन्) बढ़ाता है ।
Footnote
[ त्रितस्य—त्रितः, त्रिस्थानः इन्द्रः (निरु० ९। ३। २४) ]