SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 688

1871 Mantra
Devata- इन्द्रः Rishi- कलिः प्रागाथः Chhand- प्रगाथः(विषमा बृहती समा सतोबृहती) Swara- पञ्चमः
Mantra with Swara
न꣢꣫ यं दु꣣ध्रा꣡ वर꣢꣯न्ते꣣ न꣢ स्थि꣣रा꣢꣫ मुरो꣣ म꣡दे꣢षु शि꣣प्र꣡मन्ध꣢꣯सः । य꣢ आ꣣दृ꣡त्या꣢ शशमा꣣ना꣡य꣢ सुन्व꣣ते꣡ दाता꣢꣯ जरि꣣त्र꣢ उ꣣꣬क्थ्य꣢꣯म् ॥६८८॥

न । यम् । दु꣣ध्राः꣢ । व꣡र꣢꣯न्ते । न । स्थि꣣राः꣢ । मु꣡रः꣢꣯ । म꣡देषु꣢꣯ । शि꣣प्र꣢म् । अ꣡न्ध꣢꣯सः । यः । आ꣣दृ꣡त्य꣢ । आ꣣ । दृ꣡त्य꣢꣯ । श꣣शमाना꣡य꣢ । सु꣣न्वते꣢ । दा꣡ता꣢꣯ । ज꣣रित्रे꣢ । उ꣣क्थ्य꣢म् ॥६८८॥

Mantra without Swara
न यं दुध्रा वरन्ते न स्थिरा मुरो मदेषु शिप्रमन्धसः । य आदृत्या शशमानाय सुन्वते दाता जरित्र उक्थ्यम् ॥

न । यम् । दुध्राः । वरन्ते । न । स्थिराः । मुरः । मदेषु । शिप्रम् । अन्धसः । यः । आदृत्य । आ । दृत्य । शशमानाय । सुन्वते । दाता । जरित्रे । उक्थ्यम् ॥६८८॥

Samveda - Mantra Number : 688
(Kauthum) उत्तरार्चिकः: » Prapathak » 1; Ardh Prapathak » 1;
(Rananiya) उत्तरार्चिकः: » Adhyay » 1; Khand » 4;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(यम्) जिस (शिप्रम्) शान्त स्वरूप, रुद्ररूप तथा परिपूर्ण, (उक्थ्यम्) वैदिक सूक्तों द्वारा प्रशंसित परमेश्वर को, (दुध्राः) दुर्धर तथा सम्पत्तियों में बुरी तरह से तृप्त धनी (न वरन्ते) स्वीकार नहीं करते, और (अन्धसः) प्रभूत अन्न के (मदेषु) मदों में मस्त, (स्थिराः) हठी (मुराः) मूढ़ व्यक्ति (न) परमेश्वर को नहीं स्वीकार करते; और (यः) जो परमेश्वर (आदृत्य) आदर पूर्वक, (शशमानाय) उद्यमी, (सुन्वते) भक्तिरस के रसिक, (जरित्रे) स्तोता के प्रति (दाता) दाता है, —उसे मैं पुकारता हूँ (हुवे, ६९७)
Footnote
[ शिप्रम् = शिः = calm, peace; तथा To sharpen (आपटे) + प्रा (पूरणे) । दुध्राः = दुर् + धर तथा दुर् + ध्रै (तृप्तौ) ]