SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 572

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- अग्निश्चाक्षुषः Chhand- उष्णिक् Swara- ऋषभः Kaand Name- पावमानं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- पावमानं पर्व
Mantra with Swara
सो꣡मः꣢ पुना꣣न꣢ ऊ꣣र्मि꣢꣫णाव्यं꣣ वा꣢रं꣣ वि꣡ धा꣢वति । अ꣡ग्रे꣢ वा꣣चः꣡ पव꣢꣯मानः꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ॥५७२॥

सो꣡मः꣢꣯ । पु꣣नानः꣢ । ऊ꣣र्मि꣡णा꣢ । अ꣡व्य꣢꣯म् । वा꣡र꣢꣯म् । वि । धा꣣वति । अ꣡ग्रे꣢꣯ । वा꣣चः꣢ । प꣡व꣢꣯मानः । क꣡नि꣢꣯क्रदत् ॥५७२॥

Mantra without Swara
सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यं वारं वि धावति । अग्रे वाचः पवमानः कनिक्रदत् ॥

सोमः । पुनानः । ऊर्मिणा । अव्यम् । वारम् । वि । धावति । अग्रे । वाचः । पवमानः । कनिक्रदत् ॥५७२॥

Samveda - Mantra Number : 572
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 10;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(सोमः) जगदुत्पादक परमात्मा, (ऊर्मिणा) अपनी आनन्द रसमयी तरंगों द्वारा (पुनानः) उपासकों को पवित्र करता हुआ; उनके (अव्यम्) पार्थिव भोगरूपी (वारम्) आवरणों को (वि धावति) विगत कर देता है । (वाचः) वेदवाणियों का (अग्रे) मुख्य रूप में प्रतिपाद्य परमात्मा, (पवमानः) उपासकों को पवित्र करता हुआ, (कनिक्रदत) उन्हें अपने समीप बार-बार बुलाता है ।
Footnote
[ अव्यम् = अवि sun (आपटे); अवि = रवि (अथर्व० १०। ८। १३१), यथा—“अविवँ नाम देवतर्तेनास्ते परीवृता । तस्था रूपेणेमे वृक्षा हरिता हरितस्रजः” । अव्यम् = अवि अर्थात् सूर्य द्वारा उत्पन्न पृथिवी, या पृथिवी के भोग । वि धावति = वि + धाव् (गतौ), विगतं करोति । कनिक्रदत् = क्रद् आह्वाने । ]