SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 495

1871 Mantra
Devata- पवमानः सोमः Rishi- अहमीयुराङ्गिरसः Chhand- गायत्री Swara- षड्जः Kaand Name- पावमानं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- पावमानं पर्व
Mantra with Swara
अ꣣या꣢ वी꣣ती꣡ परि꣢꣯ स्रव꣣ य꣡स्त꣢ इन्दो꣣ म꣢दे꣣ष्वा꣢ । अ꣣वा꣡ह꣢न्नव꣣ती꣡र्नव꣢꣯ ॥४९५॥

अ꣣या꣢ । वी꣣ती꣢ । प꣡रि꣢꣯ । स्र꣣व । यः꣢ । ते꣣ । इन्दो । म꣡दे꣢꣯षु । आ । अ꣣वा꣡ह꣢न् । अ꣣व । अ꣡ह꣢꣯न् । न꣣वतीः꣢ । न꣡व꣢꣯ ॥४९५॥

Mantra without Swara
अया वीती परि स्रव यस्त इन्दो मदेष्वा । अवाहन्नवतीर्नव ॥

अया । वीती । परि । स्रव । यः । ते । इन्दो । मदेषु । आ । अवाहन् । अव । अहन् । नवतीः । नव ॥४९५॥

Samveda - Mantra Number : 495
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 6; Ardh Prapathak » 1; Dashati » 1;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 5; Khand » 3;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(इन्द्रो) हे चन्द्रसमशीतल भक्तिरस ! (अया) इस (वीती) व्याप्ति से तू (परि) सर्वत्र मेरे अंग अंग में (आ) पूर्णरूप में (स्रव) प्रवाहित हो जा । तदन्तर (मदेषु) आनन्दमयी वृत्तियों के प्रकट हो जाने पर (यः ते) जो तेरा रसांश (नवतीः) सांसारिक सुखों की स्तुति करने वाली (नव) नित्य नई-नई चित्तवृत्तियों को (अवाहन्) नष्ट कर देता है, निरुद्ध कर देता है, या जो तेरा रसांश मेरी ९९ वर्षों की आयु में (अवाहन्) बहता रहता है ।
Footnote
[ नवतीः = नु (स्तुतौ) + शतृ + ङीप् । नव = नई। अवाहन = अव + आ (या, अह) + हन्; तथा प्र + वह् । एक वर्ष के लगभग मातृगर्भ में और ९९ वर्ष जन्म के बाद = १०० वर्ष ]