SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

Samveda Mantra 458

1871 Mantra
Devata- सूर्यः Rishi- गौराङ्गिरसः Chhand- अतिजगती Swara- निषादः Kaand Name- ऐन्द्रं काण्डम् Gaan- प्रकृति गान Gaan Parva- ऐन्द्रं पर्व
Mantra with Swara
अ꣣य꣢ꣳ स꣣ह꣢स्र꣣मा꣡न꣢वो दृ꣣शः꣡ क꣢वी꣣नां꣢ म꣣ति꣢꣫र्ज्योति꣣र्वि꣡ध꣢र्म । ब्र꣣ध्नः꣢ स꣣मी꣡ची꣢रु꣣ष꣢सः꣣ स꣡मै꣢रयदरे꣣प꣢सः꣣ स꣡चे꣢त꣣सः स्व꣡स꣢रे मन्यु꣣म꣡न्त꣢श्चि꣣ता꣢ गोः ॥४५८॥

अ꣣य꣢म् । स꣣ह꣡स्र꣢म् । आ꣡न꣢꣯वः । दृ꣣शः꣢ । क꣣वीना꣢म् । म꣣तिः꣢ । ज्यो꣡तिः꣢꣯ । वि꣡ध꣢꣯र्म । वि । ध꣣र्म । ब्रध्नः꣢ । स꣣मी꣡चीः꣢ । स꣣म् । ई꣡चीः꣢꣯ । उ꣣ष꣡सः꣢ । सम् । ऐ꣣रयत् । अरेप꣡सः꣢ । अ꣣ । रेप꣡सः꣢ । स꣡चे꣢꣯तसः । स । चे꣣तसः । स्व꣡स꣢꣯रे । म꣣न्युम꣡न्तः꣢ । चि꣣ताः꣢ । गोः ॥४५८॥

Mantra without Swara
अयꣳ सहस्रमानवो दृशः कवीनां मतिर्ज्योतिर्विधर्म । ब्रध्नः समीचीरुषसः समैरयदरेपसः सचेतसः स्वसरे मन्युमन्तश्चिता गोः ॥

अयम् । सहस्रम् । आनवः । दृशः । कवीनाम् । मतिः । ज्योतिः । विधर्म । वि । धर्म । ब्रध्नः । समीचीः । सम् । ईचीः । उषसः । सम् । ऐरयत् । अरेपसः । अ । रेपसः । सचेतसः । स । चेतसः । स्वसरे । मन्युमन्तः । चिताः । गोः ॥४५८॥

Samveda - Mantra Number : 458
(Kauthum) पूर्वार्चिकः: » Prapathak » 5; Ardh Prapathak » 2; Dashati » 3;
(Rananiya) पूर्वार्चिकः: » Adhyay » 4; Khand » 12;

SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand)

हिन्दी
SamVeda Adhyatmik Bhashya (Pdt. Vishvanatha Vidya Martand) - हिन्दी
Meaning
(अयम्) यह परमेश्वर (सहस्रमानवः) हजारों मनुष्यों का स्वामी है । (कवीनाम्) कवियों को (दृशः) प्रातिभ-दृष्टि देता, (मतिः) तथा ज्ञानस्वरूप है । (ज्योतिः) यह ज्योतिर्मय तथा (विधर्म) विविध जगत् का धारक है । (ब्रध्नः) सूर्यसम प्रकाशी है । उपासकों के प्रति (समीचीः) सुन्दर (उषसः) आध्यात्मिक-उषाओं को (समैरयत्) प्रेरित करता है । उपासक-जन आध्यात्मिक - उषाओं को प्राप्त कर (अरेपसः) पापों से रहित हो जाते, और (स्वसरे) किसी शुभ-दिन में (गोः) वेद-वाणी के (विता) यथार्थ-ज्ञान द्वारा (सचेतसः) यथार्थ - ज्ञानी बन जाते, घोर (मन्युमन्तः) ज्ञान-प्रकाश से प्रकाशित हो जाते हैं ।
Footnote
[ मन्युमन्तः = मन्यतेः कान्तिकर्मा (निघं० २। ६) । (चिता) चित् + तृतीयै-कवचन। ब्रघ्नः=सूर्य (तैत्ति० ३। ९। ४। १) ]